مروری بر سرگذشت توپولف T-144؛ برادر روسی کنکورد که پیش از آن متولد شد

بدنه‌ای صیقلی داشت، بال های مثلثی شکلش تا چشم کار می کرد در راستای افق کشیده شده بودند و مسافرانش می توانستند دیوار صوتی را با آن بشکنند. اما هر فرد دیگری که در خارج از اتحادیه جماهیر شوروی زندگی می کرد اگر خوش شانس بود صرفا می توانست حرکت آن را تماشا کند و امیدی برای سوار شدن بر آن نداشت. هواپیمایی که از آن صحبت میکنیم کنکورد محبوب و خواستنی نیست و توصیفاتی واقع گرایانه است از هواپیمای مافوق صوت توپولف Tu-144. این هواپیمای روسی پنجاه سال پیش نخستین پروازش را انجام داد و تنها رقیب جدی کنکورد محسوب می شد.

در جریان جنگ سرد کشورها می کوشیدند تا در عرصه تکنولوژی اولین باشند و در همین دوران بود که پروژه هایی نظیر فرود روی ماه و پرتاب ماهواره اسپاتنیک به مدار زمین تاریخ ساز شدند؛ لذا Tu-144 هم دستاوردی بی نظیر برای جماهیر شوروی محسوب می شد. قرار بر این بود که این هواپیما پنج ماه بعد از ورودش به ناوگان هوایی روسیه کنکورد را کنار بزند و دیوار صوتی را بشکند. اما موفقیت های Tu-144 صرفا به همان اولین بودن خاتمه شد. توسعه و ساخت هواپیما با عجله انجام شد و همین مساله نقص هایی جدی را در طراحی آن باقی گذاشت. از سوی دیگر سانحه مرگباری که در رویداد برترین های صنعت هوایی دنیا (در سال ۱۹۷۳ میلادی) گریبانش را گرفت در نهایت Tu-144 را به یکی از بزرگ ترین شکست های روسیه بدل کرد. در حالی که هواپیمای کنکورد برای مدت ۳۰ سال مسافران را جابجا می کرد Tu-144 در سال ۱۹۷۸ میلادی و بعد از تنها شش ماه حضور در حوزه سفرهای تجاری بازنشسته شد.

نخستین بار در اواخر دهه ۱۹۶۰ بود که شرکت های هواپیمایی وعده سفرهای تجاری با هواپیماهای مافوق صوت را به مسافران خود دادند و در همان سال ها بود (۳۱ دسامبر سال ۱۹۶۸) که هواپیمای Tu-144 به پرواز در آمد. شرکت هواپیماسازی بریتانیا با همکاری Aérospatiale فرانسه که بعدها نامش را به ایرباس تغییر داد در آن دوران مشغول ساخت نمونه های اولیه از کنکورد بودند و در سال ۱۹۶۶ بوئینگ رقابت طراحی آمریکا برای ساخت نخستین هواپیمای مافوق صوت این کشور را برد. گرچه تنها ۱۰ سال از عمر جت بوئینگ ۷۰۷ می گذشت، اما بسیاری باور داشتند که وعده شرکت سازنده آن برای پیمایش دنیا با سرعتی برابر با صوت بزودی رنگ واقعیت به خود می گیرد.

Tu-144 محصول دفتر طراحی توپولف بود و انجمن تولید هواپیمای Voronezh آن را ساخته بود. در آن زمان توپولف مهم ترین شرکت طراح هواپیما در اتحادیه جماهیر شوروی به شمار می رفت و پیشتر دومین جت دنیا به نام Tu-104، هواپیمای باری Tu-154 و بمب افکن Tu-95 را ساخته بود.

وقتی اولین Tu-144 از کارخانه خارج شد به قدری شبیه به کنکورد بود که ناظران غربی لقب کنکوردوسکی را به آن دادند (در آن زمان کنکورد هنوز تولید نشده بود و مراحل طراحی را طی می کرد). در ادامه اتهام جاسوسی صنعتی علیه شرکت سازنده مطرح شد اما طراحی پیکان شکل این هواپیما تنها ویژگی مشترکشان بود و مشخصات داخلی این پرنده با کنکورد تفاوت هایی فاحش داشت.

آخرین نسخه از هواپیمای کنکورد با نام Alpha Foxtrot را مشاهده میکنید که در موزه بریستول انگلستان به نمایش گذاشته شده است

بزرگ تر، سریع تر اما ضعیف تر

Tu-144 نسبت به کنکورد حدودا ۳.۶۵ متر کشیده تر بود و فاصله میان رئوس بال های آن نیز ۳ متر بیشتر بود. این هواپیما ۱۴۰ نفر ظرفیت داشت و نسبت به رقیب خود ۲۰ صندلی اضافه تر برایش در نظر گرفته شده بود و می توانست در ارتفاعی بالاتر و با سرعتی بیشتر نسبت به کنکورد حرکت کند. (بیشینه سرعت Tu-144 برابر با ۲.۱۵ ماخ و بیشینه سرعت کنکورد ۲.۰۴ ماخ بود).

اما حرف از تکنولوژی می شد کنکورد نسبت به رقیب خود برتر بود. این هواپیما برد بیشتری داشت و طراحی اش به لحاظ ایرودینامیکی یک سر و گردن از رقیبش بالاتر بود. وزن کنکورد نیز ۲۲ تن نسبت به Tu-144 کمتر بود و در نتیجه مصرف سوخت کمتری داشت. به لطف کامپیوترهای به شدت پیشرفته ای هم که درداخل کابین خلبانی کنکورد تعبیه شده بود، شکل پره های موتور آن مرتبا و برحسب شرایط تغییر می یافت تا هوا به شکلی بهینه جریان پیدا کند.

هدایت Tu-144 در سرعت های پایین تر دشوارتر بود به نحوی که لازم بود باله های کوچکی در نزدیکی دماغه هواپیما که کانارد نام داشتند حین تیک آف و فرود از جای خود خارج شوند تا توان هواپیما بالا برود. و از آنجایی که این هواپیما فاقد ترمزهای کربن-پایه کنکورد بود تعدادی چتر هم به انتهای دم آن متصل شده بود تا بعد از فرود، سرعتش را پایین بیاورند.

نکته دیگر آنکه پس سوزها فرایند تیک آف کنکورد و رقیب روسی اش را بسیار پر سر و صدا می کردند با این حال اما سر و صدای داخل کابین Tu-144 حین پرواز هم به شدت آزاردهنده بود. علت سر و صدا اما صرفا موتورها نبودند و سیستم تهویه هوای هواپیما که نسبت به سیستم مورد استفاده در کنکورد در سطح پایین تری قرار داشت، بخش زیادی از سر و صدا را ایجاد می کرد (در هواپیماهای مافوق صوت وجود سیستم های تهویه هوا بسیار ضروری است زیرا در نبود آنها کابین به خاطر اصطکاک بدنه هواپیما با هوا به شدت داغ می شود).

برخی از هواپیماهای به نمایش در آمده در رویداد پاریس.

سانحه و پایان فعالیت

البته Tu-144 به مشکلات دیگری نیز دچار بود از جمله اینکه سیستم فشار موتورهایش مرتبا دچار اختلال می شدند با این حال اما بزرگ ترین شکست این هواپیما در سوم ژوئن ۱۹۷۳ میلادی و در جریان نمایشگاه هوایی پاریس رخ داد. از آنجا که پروازهای نمایشی در ارتفاع کم از جمله جذابیت های این رویداد به شمار می رفتند نمایندگان شوروی برنامه ریزی های سفت و سختی را انجام داده بودند تا پتانسیل های این هواپیما را به رخ بکشند و برتری اش را نسبت به کنکورد ثابت کنند.

بخش نخست پرواز طبق برنامه ریزی ها پیش رفت اما بعد از پرواز کم ارتفاعی که Tu-144 برفراز باند فرود انجام داد هواپیما کمی پیش رفت و به یکباره متوقف شد. بعد از آنکه هواپیما از حرکت ایستاد سقوطی سریع را تجربه کرد و به پس از سقوط روی یک روستا در آن حوالی از هم متلاشی شد. همه شش سرنشین هواپیما جان خود را در آن سانحه از دست دادند و هشت نفر دیگری هم که هواپیما روی سرشان افتاد در دم جان باختند.

یک فروند هواپیمای Tu-144 به صورت دائمی در کنار یک فروند کنکورد در آلمان به نمایش گذاشته شده است

بعد از سانحه چندین فرضیه در رابطه با علت آن مطرح شد که از تلاش خلبانان برای اجرای مانورهایی فراتر از حد توان هواپیما تا سعی آنها برای جلوگیری از برخورد با جت جنگنده میراژ را شامل می شد. علت هرچه که بود این سانحه برنامه سفرهای تجاری Tu-144 را چهارسال به تعویق انداخت و فضا را برای ورود کنکورد به عرصه سفرهای تجاری در سال ۱۹۷۶ باز کرد.

تصاویری از سقوط T-144 بر فراز روستایی در فرانسه

Tu-144 عاقبت در یکم نوامبر سال ۱۹۷۷ میلادی نخستین پرواز تجاری اش را انجام داد و مسیری دوساعته بین مسکو و آلما آتا (که حالا آلماتی قزاقستان خوانده می شود) را پیمود. پایین بودن تعداد مسافرها و خاطره تلخ سانحه مرگباری که این هواپیما در می سال ۱۹۷۸ میلادی پشت سر گذاشته بود مدیران خطوط هوایی روسیه را مجاب کرد که بنابر مصلحت در ژوئن سال ۱۹۷۸ این هواپیما را از خط خارج کنند. Tu-144 در کل ۵۵ سفر تجاری را انجام داد. تولید آن نیز تا سال ۱۹۸۳ رسما ادامه پیدا کرد تا اینکه بعد از ساخت ۱۶ فروند رسما خاتمه پیدا کرد.

نگاهی به داخل هواپیمای کنکورد

اما Tu-144 به کل هم کنار گذاشته نشد و در پروازهای تستی و علمی به صورت نوبه ای مورد استفاده قرار گرفت و حتی برای آموزش فضانوردان روسی هم از آن استفاده شد. بین سال های ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۷ میلادی ناسا از یک فروند هواپیمای Tu-144 برای از سرگیری تلاش هایش و احیای سفرهای هوایی مافوق صوت استفاده کرد و تا به امروز هم تلاش های این سازمان برای تحقق این امر ادامه دارد.

از آنطرف اما کنکورد که اغنیا و مشاهیر را به مقاصد خود می رساند دوران طلایی اش را سپری می کرد، تا اینکه بنابر دلایلی چون وقوع یک سانحه مرگبار و کشته شدن ۱۱۰ مسافر یکی از پروازهای آن، سر و صدای زیادش حین بلند شدن و هزینه بالای نگهداری، در سال ۲۰۰۳ برای همیشه در آشیانه آرام گرفت.  بوئینگ هم پروژه ساخت هواپیمای مافوق صوت خود را در سال ۱۹۷۱ پایان داد تا روی جامبو جت ۷۴۷ متمرکز شود. کنکورد هم به خاطر سانحه مرگباری که ۱۱۰ مسافر یکی از آنها را به کام مرگ کشاند و البته هزینه های بالای نگهداری از آن در سال ۲۰۰۳ میلادی به کار خود پایان داد.

امروز چندین شرکت و سازمان مختلف در سراسر دنیا از جمله ناسا در تلاشند تا امکانی را برای مردم فراهم کنند که بار دیگر این سفرهای بسیار سریع را تجربه نمایند. در عین حال اما اگر علاقمند هستید که یکی از این هواپیماهای Tu-144 را ببینید میتوانید سری به موزه های روسیه بزنید یا اگر گذرتان به آلمان افتاد یکی از آنها را در کنار کنکورد در موزه Technik ملاقات کنید.

The post مروری بر سرگذشت توپولف T-144؛ برادر روسی کنکورد که پیش از آن متولد شد appeared first on دیجیاتو.

پای بیلبوردهای تبلیغاتی به آسمان هم کشیده خواهد شد [تماشا کنید]

ممکن است ستاره‌ها نیز رقیب پیدا کنند. یک کمپانی روسی با نام StartRocket در حال کار روی ساخت بیلبوردهایی درخشان برای قرار گرفتن در آسمان است.

این تابلوهای تبلیغاتی شامل ماهواره‌های کوچکی هستند که با قرار گرفتن در کنار یکدیگر می‌توانند اشکال و اسامی مختلفی را به نمایش بگذارند. در حال حاضر فاصله زیادی با شروع کار این پروژه نداریم و این کمپانی روسی رسما از سال ۲۰۲۰ ارسال‌های ماهواره به فضا را انجام خواهد داد.

کمپانی StartRocket اعلام کرده که آن‌ها می‌توانند تبلیغات را به مدت زمان ۶ دقیقه به نمایش بگذارند در حالی که ماهواره‌های کوچک مربوط به این کار در فاصله ۴۰۰ الی ۵۰۰ کیلومتری سطح زمین قرار خواهند گرفت.

البته هنوز مشخص نیست این کمپانی هنگام اجرای چنین تبلیغاتی با ممنوعیت‌های قانونی روبرو خواهد شد یا خیر. قطعا تعداد زیادی از کشورها علاقه‌ای به آلودگی تصویری آسمان‌های خود ندارند. در ضمن کاربردی بودن چنین تبلیغاتی هم باید بررسی شود و باید منتظر ماند و دید که آیا کمپانی‌های بزرگ دیده شدن اسمشان به مدت ۶ دقیقه در آسمان شهر را ترجیح می‌دهند یا در آینده هم به روش‌های فعلی جذب مخاطب خود ادامه خواهند داد.

لازم به ذکر است که چنین کاری پیش از این هم توسط کمپانی‌های دیگری انجام شده بوده اما شرکت روسی ذکر شده قصد دارد این کار را با صرفه اقتصادی بیشتری نسبت به گذشته انجام دهد.

The post پای بیلبوردهای تبلیغاتی به آسمان هم کشیده خواهد شد [تماشا کنید] appeared first on دیجیاتو.

بوئینگ ۷۰۷؛ از شیکاگو تا صفادشت کرج

روز گذشته یک فروند هواپیمای باری بوئینگ ۷۰۷ متعلق به ارتش جمهوری اسلامی ایران که از بیشکک قرقیزستان باز میگشت و حامل گوشت قرمز بود به علت بروز مشکل در سیستم ترمز با ۱۶ سرنشین خود در فرودگاه فتح کرج دچار سانحه شد و ۱۵ خدمه آن جان خود را از دست دادند. البته سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه ای رادیویی اعلام کرد که بررسی جعبه سیاه این هواپیما آغاز شده و به زودی علت اصلی بروز سانحه رسما از سوی ارتش اعلام می شود.

در ادامه این مطلب قصد داریم نگاهی داشته باشیم به تاریخچه بوئینگ ۷۰۷. با ما همراه باشید.

بوئینگ ۷۰۷ را میتوان موفق ترین هواپیمای متعلق به نسل نخست جت ها دانست که تقریبا ۶۱ سال پیش (یعنی در اکتبر سال ۱۹۵۸ میلادی) وارد خطوط هوایی شد و به عنوان اولین پرواز مسیر نیویورک به پاریس را طی کرد. نخستین بوئینگ ۷۰۷ متعلق به خطوط هوایی پن امریکن بود که دو سال بعد پروازهایی را با کمک این هواپیماها به هنگ کنگ انجام داد.

کمی بعد از آن سال، هواپیمایی بریتیش ایرویز نیز به پیروی از پن امریکن چند فروند بوئینگ ۷۰۷ را وارد ناوگان خود کرد. این دو هواپیمایی به تدریج پروازهای طولانی به سراسر دنیا همراه با چند توقف را به مسافران هنگ کنگی خود ارائه کردند. برای مثل پن امریکن مسیر پروازی غرب به نیویورک را از طریق شهروهایی نظیر بانکوک، دهلی، کراچی یا تهران، بیروت، استانبول، فرانکفورت و لندن به سفرهای خود اضافه کرد و بریتیش ایرویز نیز پروازهای شرق به لندن را از طریق شهرهای توکیو، هونولولو، سانفرانسیسکو و نیویورک داشت.

خدمات داخل کابین در یک فروند بوئینگ متعلق به هواپیمایی لوفت هانزا

امکاناتی که بوئینگ ۷۰۷ نسبت به آن دوران برای مسافرانش فراهم می کرد در نوع خود بی نظیر بود که از آن جمله میتوان به نورپردازی داخلی که برحسب زمان روز تغییر میکرد، سرویس های بهداشتی، نمایش فیلم و اتاق های استراحت اشاره کرد.

بوئینگ ۷۰۷ از چند گفتگو و طرح سیاه و سفید در سال ۱۹۴۹ میلادی متولد شد؛ یعنی زمانی که اد ولز، جورج اسکیرر و جان الکساندر از مهندسان بوئینگ با یکدیگر در مورد ساخت هواپیمایی با بال های زاویه دار به صحبت پرداختند. بوئینگ در آن زمان شرکت نوآوری بود و هواپیماهای نظامی ساخت آن رقیب نداشتند. اد ولز هم از مهندسان این شرکت بود که در سال ۱۹۴۳ میلادی به سمت مدیریت واحد مهندسی منصوب شده بود و از آن زمان کار روی طراحی بمب افکن B-17 Flying را آغاز کرد که در نهایت ۱۲۷۳۱ فروند از روی آن ساخته شد.

جنگنده بوئینگ B-17 Flying

جنگنده های بعدی بوئینگ به نام های B-29 Superfortress، B-47 Stratojet  و B-52 Stratofortress همگی از شاهکارهای هوایی دوران خود محسوب می شدند. در زمینه هواپیماهای غیرنظامی اما باید بگوییم که بوئینگ حرف زیادی در مقابل رقبایی چون داگلاس (که با مدل های  DC-3 و داکوتا شهرت داشت) و لاکهید مارتین که پیش از جنگ با مدل الکترا و پس از آن با Constellation نامش بر سر زبان ها افتاد، نداشت. به بیان دیگر بوئینگ با هواپیماهای موتور پیستونی خود از جمله ۳۷۷ Stratocruiser که تنها ۴۶ فروند از آن ساخته شد بازی را به رقبایش واگذار کرد و مبلغ زیادی را به شرکای تجاری اش مقروض شد.

پیش به سوی موفقیت

پرواز آزمایشی Dash-80، نمونه اولیه بوئینگ ۷۰۷ که در سال ۱۹۵۴ انجام شد

بریتانیا اولین کشوری بود که هواپیمای جت (de Havilland Comet) تولید کرد. این هواپیما در سال ۱۹۵۲ میلادی کارش را در بریتیش ایریز آغاز کرد اما بروز چندین سانحه هوایی که از نقص در بدنه هواپیما نشات می گرفت باعث کنار گذاشته شدن آن گردید. البته روس ها و فرانسوی ها هم تلاش می کردند که طرح های جت خود را عملیاتی کنند با این حال اما رقابت واقعی برای سلطه بر بازار جهانی بین داگلاس و بوئینگ بود.

بوئینگ نمونه اولیه از ۷۰۷ را که ۳۶۷-۸۰ یا Dash 80 نام داشت در سال ۱۹۵۴ به پرواز در آورد. Dash 80 نسخه ای از توربو جت Pratt & Whitney را در خود داشت که برای جت های جنگنده USAF F-100 Super-Sabre و B-52 Stratofortresses ساخته شده بود و سرعت بسیار بالایی داشت. گفتنی است که تا پیش از پرواز این جت هیچ هواپیمای مسافربری نتوانسته بود با سرعت ۸۸۵ کیلومتر بر ساعت حرکت کند که Dash 80 توانست این موفقیت را ثبت کند. در آگست ۱۹۵۵ میلادی تکس جانستون، خلبان ارشد تست بوئینگ، چرخشی ۳۶۰ درجه را با کمک این جت بر فراز دریاچه واشنگتن انجام داد که این نمایش بسیاری از افراد را که از روی زمین شاهد مانور جانستون بودند، حیرت زده کرد.

رقابت میان بوئینگ و داگلاس که بعدها جت مشابه به Dash 80 را با نام DC-8 ساخت همچنان ادامه پیدا کرد. در ادامه شرکت پن امریکن ۲۰ فرورند از هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ و ۲۵ فروند از هواپیما DC-8ا را وارد خطوط خود کرد. اما آنچه بوئینگ را از رقیبش عقب تر نگه می داشت جثه اندک کوچک تر و باریک تر بوئینگ ۷۰۷ نسبت به DC-8 بود. وقتی ویلیام آلن ٰرئیس بوئینگ اعلام کرد که این جت را ۱.۲۷ سانتی متر نسبت به رقیبش عریض تر می کند توانست سفارش ۵۰ فرورند دیگر از آن را از بریتیش ایرویز بگیرد و از آن لحظه به بعد موفقیت فروش جت بوئینگ تضمین شد.

بین سال های ۱۹۵۸ و ۱۹۷۸ میلادی بوئینگ ۱۰۱۰ فرورند جت ۷۰۷ تجاری برای شرکت ها ساخت و تا سال ۱۹۹۱ میلادی نیز ۸۰۰ فروند دیگر را به این ناوگان اضافه کرد. در سال های ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۲ میلادی شرکت داگلاس نیز ۵۵۶ فرورند از هواپیمای DC-8 خود را تولید کرد. آلن که به موفقیت پروژه بوئینگ اطمینان داشت ۱۳۵ میلیون دلار را روی برنامه ۷۰۷ سرمایه گذاری (برخی می گویند شرط بندی) کرد که این رقم بیشتر از ارزش خالص بوئینگ بود. با وجود اینکه در آن زمان تولید هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ چندان برای سازنده اش سودزا نبود، نسخه های مختلفی از این هواپیما ساخته شد و بوئینگ نیز تمام تلاشش را به خرج داد تا رضایت مشتریان را جلب نماید. سلطه بوئینگ ۷۰۷ بر پروازهای بین قاره ای در دهه ۱۹۶۰ میلادی آینده ای سرشار از سود را برای شرکت های هواپیمایی رقم زد و کار به جایی رسید که سه چهارم هواپیماهای غیرنظامی سراسر دنیا را هواپیماهای بوئینگ تشکیل می دادند.

در انتها شاید بد نباشد اشاره کنیم که بوئینگ ۷۰۷ برای دورانی طراحی شده بود که جمعیت مسافران سفرهای هوایی تا این اندازه زیاد نبود. اما رفته رفته و با زیاد شدن جمعیت، بدنه این هواپیما هم کشیده تر شد و آخرین مدل های این هواپیما حالا ۱۸۹ نفر ظرفیت دارند. اولین خطوط هوایی دنیا از جمله پن امریکن که بوئینگ ۷۰۷ را به ناوگان خود اضافه کردند حالا دیگر بازنشسته شده اند و فعالیتی ندارند. با این حال اما هواپیمایی ساها متعلق به ارتش کشورمان ظاهرا همچنان از بازماندگان این نسل از جت های بوئینگ استفاده میکند و همانطور که در ابتدای این مطلب اشاره کردیم روز گذشته یک فروند از این هواپیماهای فرسوده دچار سانحه شد.

بوئینگ ۷۰۷ که در دوران اوج خود به شدت محبوب بود و نمادی از عصر جدید پرواز با تکنولوژی و طراحی مدرن محسوب می شود نتنها در فیلم ها و موزیک ویدیوها که در افتتاحیه های محصولات مرتبط با صنعت مد نیز خودنمایی می کرد. فیلم هایی نظیر بوئینگ بوئینگ محصول سال ۱۹۶۵ میلادی با هنرنمایی جری لوئیس و تونی کورتیس را میتوان یکی از بهترین آثار سینمایی با هنرنمایی بوئینگ ۷۰۷ دانست.

تصاویری از سانحه هوایی بوئینگ ۷۰۷ در صفادشت کرج

The post بوئینگ ۷۰۷؛ از شیکاگو تا صفادشت کرج appeared first on دیجیاتو.

رکورد دیگری برای چین در حوزه فضایی ثبت شد؛ پرورش گیاه در ماه برای اولین بار

چند هفته پیش چینی ها خبر از فرود موفقیت آمیز نخستین کاوشگر زمینی روی نیمه تاریک ماه دادند. حالا اعلام شده که برای اولین بار یک گیاه در ماه جوانه زده است.

تصویری که از یک جوانه پنبه منتشر شده که خبر از کاشت موفق این گیاه در مأموریت ماه نشین Chang’e-4 می دهد. پیش از این گیاهانی در ایستگاه فضایی بین المللی و نیز ایستگاه فضدیی تیانگونگ ۲ چینی ها رشد داده شده بود اما این اولین باری است که این اتفاق در خارج از زمین و مدارش اتفاق می افتد.

ماه جاذبه ای ۶ برابر ضعیف تر از زمین دارد، تغییرات دمایی آن بسیار شدید است و میزان تشعشعاتی بسیار شدیدتر از زمین بر آن اعمال می شود. به این ترتیب شرایطی بسیار متفاوت تر از زمین دارد. همچنین باید اشاره کرد که نیمه تاریک ماه در واقع تاریک نیست اما از آنجایی که از زمین هیچ گاه نمی توانیم این قسمت را ببینیم به اصطلاح آن را نیمه تاریک می خوانیم.

رشد گیاه در ماه

Chang’e-4 که شامل یک ماه نشین و نیز یک کاوشگر برای گردش در سطح ماه است با خود تکنولوژی ها و آزمایشگاه هایی را به همراه دارد تا سطح تنها قمر زمین را مورد بررسی قرار دهد. ماه نشین دارای ۳ کیلوگرم محموله شامل ۶ گونه بیولوژی متفاوت است و قرار بوده این گونه ها جوانه زده و رشد داده شوند. از جمله این موارد دانه های پنبه، دانه های روغنی کلزا، سیب زمینی و رشادی (از خانواده شب بویان) هستند. علاوه بر اینها تخم های مگس سرکه و مخمرها با ماه نشین ارسال شده اند تا اکوسیستم کوچکی را تشکیل دهند.

مدت کوتاهی پس از اینکه Chang’e-4 در ماه فرود آمد آزمایشات بیولوژی و آب رسانی به گیاهان آغاز شد. حالا تصویری توسط چینی ها منتشر شده که مربوط به ۷ ژانویه (۱۸ دی ماه) است و نشان از جوانه زدن دانه های پنبه دارد. با این حال به نظر می رسد گونه های دیگری که ارسال شده اند رشد نکرده اند.

The post رکورد دیگری برای چین در حوزه فضایی ثبت شد؛ پرورش گیاه در ماه برای اولین بار appeared first on دیجیاتو.

فضاپیمای اُسیریس رکس با قرار گرفتن در مدار سیارک بونو، ۲ رکورد ثبت کرد

فضاپیمای اسیریس رکس با چرخش خود به دور سیارک بونو دو رکورد جدید از خود به جا گذاشته است.

فصاپیمای اسیریس رکس در هفته های اخیر پس از سفری ۲۷ ماهه به سیارک بونو رسید و به سرعت بررسی سیارک را آغاز کرد. محققان نیاز به اطلاعاتی داشتند تا با استفاده از آنها ورود فضاپیما به مدار بونو آغاز شود.

به نظر می رسد اکنون دانشمندان اطلاعات اولیه مورد نیاز خود را به دست آورده اند چرا که اسیریس رکس موفق شده گردش به دور مدار بونو را در ساعت ۲:۴۳ دقیقه دوشنبه ۱۰ دی ماه به وقت منطقه زمانی شرقی آغاز کند.

اسیریس رکس موفق شده رکوردهای جدیدی در حوزه کاوش های فضایی را به نام خود ثبت کند. بونو تنها در حدود ۵۰۰ متر پهنا دارد و به این ترتیب رکورد گردش به دور کوچکترین جسم آسمانی برای اسیریس رکس ثبت شده است. رکورد قبلی در اختیار کاوشگر هایابوسا ۲ از ژاپن بود که به دور سیارک ریوگو گردش کرده بود.

سیارک بونو

رکورد دیگری که اسیریس رکس از خود بر جای گذاشته، نزدیکترین فاصله مدار گردش است. اکنون این فضاپیما فاصله ای در حدود ۱٫۶ کیلومتری از سطح بونو دارد. به گفته محققان، بونو سیارکی است که نیروی جاذبه بسیار ضعیفی دارد و قرار گیری فضاپیما در مدار آن موفقیت بزرگی است؛ چرا که نیروهای دیگر از جمله تابش خورشید و فشار حرارتی از سمت بونو می تواند در مقایسه با زمین یا مریخ با میدان گرانشی قوی تر، راحت تر فضاپیما را از مدار خارج کند.

تیم اسیریس رکس انتظار دارند که این فضاپیمای بدون سرنشین مکانی عاری از تخته سنگ و صخره روی بونو بیابد تا فضاپیما تا اواسط سال ۲۰۲۰ بتواند با فرود روی آن نمونه هایی را از سطح سیارک جمع آوری کند. برنامه ریزی شده که این کاوشگر در سال ۲۰۲۳ به زمین باز گردد. ناسا امیدوار است نمونه های به دست آمده به محققان کمک کند که بیشتر درباره تکامل منظومه شمسی و منشاء زندگی روی زمین بدانند. دانشمندان معتقدند بونو بقایایی ۴٫۵ میلیارد ساله از زمان پیدایش منظومه شمسی و حیات را با خود به همراه دارد.

 

تماشا کنید: ناسا به دنبال کاهش اندازه‌ی ماشین‌های ماهنورد است

The post فضاپیمای اُسیریس رکس با قرار گرفتن در مدار سیارک بونو، ۲ رکورد ثبت کرد appeared first on دیجیاتو.

نیوهورایزنز نزدیکترین ملاقات با دورترین جرم آسمانی را ممکن کرد

در اولین ساعات سال ۲۰۱۹ کاوشگر نیوهورایزنز (افق های نو) از نزدیکی التیما تولی گذر کرد تا رکورد ملاقات با دورترین جسمی که توسط یک سازه دست بشر دیده شده است را به نام خود ثبت کند.

التیما تولی ۶٫۶ میلیارد کیلومتر از زمین فاصله دارد و در کمربند کویپر قرار گرفته است. کمربند سیارکی کویپر حلقه ای از اجرام است که در لبه منظومه شمسی به دور خورشید می چرخند. تخمین زده شده که در این کمربند صدها هزار جسم مشابه با التیما تولی وجود داشته باشد. التیما تولی با ۱٫۶ میلیارد کیلومتر فاصله از پلوتو، دورترین جرم آسمانی است که توسط یک ساخته دست بشر آن را ملاقات کرده ایم. نیوهورایزنز در ماه جولای سال ۲۰۱۵ از کنار پلوتو رد شده بود.

نیوهورایزنز در ساعت ۰۹:۰۳ دقیقه امروز به وقت ایران با سرعت ۵۱ هزار و ۵۰۰ کیلومتر از ۳۵۰۰ کیلومتری آلتیما تولی گذر کرد و اولین تصاویر نزدیک از این جسم آسمانی را ثبت کرد. از آنجایی که نیوهورایزنز فاصله زیادی تا زمین دارد رسیدن سیگنال های آن به زمین ۶ ساعت و ۸ دقیقه طول می کشد. ناسا انتظار داشت در ساعت ۱۹:۰۰ به وقت ایران مجدداً ارتباطی از کاوشگر دریافت کند. در نهایت در حدود ساعت ۱۹:۰۹ دقیقه این فضاپیما بار دیگر با زمین ارتباط برقرار کرد و خبر از مانور موفقیت آمیز خود داد.

نیوهورایزنز

التیما تولی از دید کاوشگر افق های نو که پیش از این تصویر آن منتشر شده بود.

این فضاپیما که از انرژی هسته ای نیرو می گیرد چندین گیگابایت تصویر و داده های حاصل از مشاهدات خود در حین گذر از التیماتولی تهیه کرده است و در ماه های آتی این اطلاعات به زمین مخابره خواهد شد. اطلاعات توسط یکی از آنتن های بزرگ ناسا که در مادرید اسپانیا نصب شده، دریافت می شود.

اولین اطلاعاتی که دریافت شده تنها شامل داده های مهندسی از شرایط فضاپیما بوده. البته تأیید شده که نیوهورایزنز پرواز نظارتی خودکار را به درستی انجام داده و حافظه آن هم پر از داده است. با توجه به حداکثر سرعت انتقال داده یک کیلوبیت در ثانیه انتظار می رود ارسال تمامی اطلاعات فضاپیما تا سپتامبر ۲۰۲۰ طول بکشد.

نیوهورایزنز

در ساعات آتی تصاویری از نیوهورایزنز دریافت می شود که نشان خواهند داد التیما تولی از دید کاوشگر چگونه است. انتظار می رود اطلاعات به دست آمده از این فضاپیما به محققان کمک کند که پرده از راز شکل گیری سیاره ها در منظومه شمسی در ۴٫۵ میلیارد سال پیش بردارند.

چه چیزی کمربند کویپر را خاص می کند؟

چند مورد التیما تولی و محدوده ای که در آن حرکت می کند را خاص کرده است. یکی از این موارد فاصله آن از خورشید است. به دلیل نور بسیار کم خورشید در این منطقه دما در حدود ۳۰ تا ۴۰ درجه بالاتر از صفر مطلق است. به این ترتیب اساساً خبری از واکنش های شیمیایی هم نیست. همه اینها به این معنی است که التیما تولی آن قدر سرد است که به خوبی شرایط زمانی که شکل گرفته را حفظ کرده باشد.

مورد دیگر مربوط به اندازه کوچک التیما تولی است. این جرم آسمانی تنها ۳۰ کیلومتر عرض دارد و به همین دلیل از نظر خصوصیات زمین شناسی با اجرام بزرگتر متفاوت است.

مورد سوم که تفاوت ایجاد می کند ماهیت محیط آن است. کمربند کویپر منطقه ای آرام به حساب می آید. در مقایسه با بخش های داخلی تر منظومه شمسی که برخوردهای متعددی بین اجرام اتفاق می افتد، در کویپر شاهد چنین برخوردهای پر تعدادی نیستیم.

مأموریت بعدی نیوهورایزنز چیست؟

تیمی که روی این کاوشگر کار می کنند قصد دارند از ناسا برای تأمین بودجه بیشتر درخواست کنند. امید می رود مسیر فضاپیما اندکی تغییر داده شود تا در دهه آتی میلادی ملاقات حداقل یک جرم آسمانی دیگر در کمربند کویپر هم ممکن شود.

نیوهورایزنز

نیوهورایزنز با وجود این که از فضاپیماهای وویجر ۱ و ۲ در حد چند دهه مدرن تر است اما احتمالاً هیچ گاه نمی تواند به اندازه آنها از زمین فاصله بگیرد.

نیوهورایزنز باید ذخایر سوخت کافی برای انجام چنین مأموریتی را داشته باشد. اما موضوع بحرانی تر نیاز به ذخایر الکتریکی کافی برای عملیاتی نگه داشتن آن تا دهه ۲۰۳۰ است. طول عمر باتری پلوتونیومی نیوهورایزنز احتمالاً امکان خروج از منظومه شمسی را به آن می دهد.

دو کاوشگر وویجر که از سال ۱۹۷۷ توسط ناسا به فضا فرستاده شده اند اکنون هلیوسفر را رد کرده اند. هلیوسفر پهنه ای حباب مانند است که بادهای خورشیدی را در برگرفته است. بر اساس یک تعریف، تا این منطقه را می توان حوزه منظومه شمسی به حساب آورد. این مکان فاصله ای در حدود ۱۸ میلیارد کیلومتر از خورشید دارد و خارج از آن، فضای بین ستاره ای محسوب می شود.

وویجر ۱ در سال ۲۰۱۲ موفق به خروج از منظومه شمسی شد و وویجر ۲ هم چند هفته قبل با گذر از این مرز وارد فضای بین ستاره ای شد. گفته شده که سیستم نیروی نیوهورایزنز امکان دور شدن تا ۱۸ میلیارد کیلومتر از خورشید را فراهم می کند. این مسافت کمتر از مقدار پیموده شده توسط وویجرها خواهد بود و با وجود اینکه نیوهورایزنز از نیروی کمک گرانشی سیاره ها برای افزایش سرعت بهره می برد اما همچنان از دو فضاپیمای وویجر عقب تر خواهد بود. وویجر ۱ اکنون با سرعت ۱۷ کیلومتر بر ثانیه و نیوهورایزنز با سرعت ۱۴ کیلومتر بر ثانیه در حرکت هستند.

The post نیوهورایزنز نزدیکترین ملاقات با دورترین جرم آسمانی را ممکن کرد appeared first on دیجیاتو.

گزیده ای از تصاویر اکتشافات فضایی بشر در سالی که گذشت

سال ۲۰۱۸ برای شرکت های فضایی خصوصی و دولتی مملو بود از دستاوردهای کوچک و بزرگ و خوشبختانه به لطف تکنولوژی امکان ثبت تصاویر بسیاری از این دستاوردها برای بشر محقق گردید. در ادامه این مطلب قصد داریم نگاهی بیاندازیم به گزیده ای از بهترین تصاویر ثبت شده توسط بشریت از اکتشافات فضایی ۲۰۱۸ در خارج از این کره خاکی.

این تصویر که در تاریخ ۲۳ می سال ۲۰۱۸ و توسط کاوشگر Juno ناسا گرفته شده و رنگ های آن مقداری بهبود داده شده اند گرداب ها و ابرهای در هم پیجیده و آبرنگی شکلی را نشان می دهد که جونو در نیم کره شمالی مشتری ثبت کرده است.

تصویر سلفی کاوشگر کنجکاوی روی مریخ را می بینید که این ربات را در منطقه ای به نام Vera Rubin Ridge نشان می دهد؛ منطقه ای که کنجکاوی چند ماه گذشته را به تحقیق و بررسی در آن پرداخته. گفتنی است این عکس موزاییکی با کمک ده ها تصویری تهیه شده که در تاریخ ۲۳ ژانویه توسط کنجکاوری به زمین مخابره گردیده و نهایتا در تاریخ ۳۱ ژانویه منتشر شده اند.

این تصویر که در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۸ گرفته شده خوشه ای دایره ای از ستاره ها با نام NGC 1898 را نشان می دهد که تلسکوپ فضایی هابل با استفاده از سیستم موسوم به Advanced Camera for Surveys و همچنین دوربین قدرتمند Wide Field Camera 3 آن را ثبت  کرده است.

The post گزیده ای از تصاویر اکتشافات فضایی بشر در سالی که گذشت appeared first on دیجیاتو.

نگاهی به اولین سفر انسان به مدار ماه، نیم قرن پس از پرتاب آپولو ۸ [بخش اول]

۵۰ سال پیش فضاپیمایی از زمین به سمت فضا پرتاب شد که برای همیشه آینده بشر را متحول کرد. آپولو ۸ با ۳ فضانورد سفر خود به سمت ماه را آغاز کرد تا با رقم زدن بسیاری از اولین ها، قدم گذاشتن انسان روی یگانه قمر زمین را تسهیل کند.

جهان در دوران آپولو ۸

این اولین باری بود که انسان می توانست زمین را به شکل یک سیاره کامل ببیند و در عین حال بیشتر از هر سفر فضایی دیگری از زمین فاصله بگیرد. علاوه بر این تمامی این فرایند می توانست آمریکا را در زمینه مسابقه فضایی در موقعیتی برتر قرار دهد.

هنگامی که آپولو در ۲۱ دسامبر سال ۱۹۶۸ پایگاه «کیپ کندی» (بعدها به نام کیپ کاناورال) به فضا پرتاب شد جهان در آشفتگی به سر می برد. جنگ سرد در جریان بود و بلوک شرق و غرب در پی برتری بر یکدیگر بودند.

آپولو 8

آپولو ۸ پیش از پرتاب

در همان دوران، اصلاحات سیاسی در چکسلواکی با سرکوب نیروهای شوروی مواجه شده بود. پاریس با شورشی ها درگیر بود، ایالات متحده در شُک ناشی از تظاهرات مخالفان با جنگ ویتنام به سر می برد و از سوی دیگر ترورها و نابرابری نژادی در این کشور مشکل ساز شده بود.

ناسا هم با مشکلات دیگری دست و پنجه نرم می کرد. در ژانویه ۱۹۶۷ برنامه فضایی شکست ناگواری را تجربه کرد. فضانوردان فضاپیمای آپولو یک، در پی آتش سوزی روی سکوی پرتاب جان سپردند. بازرسی هایی که برای یافتن علت موضوع انجام شد خبر از نقص هایی در طراحی، اشتباهات مونتاژ و مدیریت نادرست می داد.

اما در نهایت در ۱۱ اکتبر ۱۹۶۸ همه چیز تغییر کرد. آپولو ۷ از پایگاه کیپ کاناورال به فضا پرتاب شد و این اولین پرواز سفینه فرماندهی و خدمات آپولو (CSM) بود. در طی این پرتاب سفینه به مدت ۱۰ روز در مدار پایینی زمین گردش کرد و در نهایت بازگشت سالم ۳ فضانورد به زمین موفقیت بزرگی برای ناسا را رقم زد.

ماجرای پنهانی آپولو ۷

اما آنچه که بسیاری از افراد، حتی افراد دخیل در پروژه آپولو از آن بی خبر بودند به دستور کار پنهانی آپولو ۷ مرتبط بود؛ پروژه ای که تأثیر مهمی در مسابقه فضایی، جنگ سرد و تاریخ گذاشت.

آپولو 8

اولین مرحله راکت ساترن ۵ برای آپولو ۸ آماده مونتاژ می شود.

در ۱۹۶۸ با برنامه آپولو قرار شد دسترسی به ماه تا پیش از انتهای همان دهه ممکن شود. پس از سال ها پیشرفت و پسرفت در نهایت ناسا تصمیم به استفاده از بوستر راکت غول پیکر ساترن ۵ گرفت؛ بوستری که از مجسمه آزادی هم بلندتر بود و می توانست دو سفینه را با خود به مدار زمین ببرد.

اولین سفینه همان سفینه فرماندهی و خدمات آپولو بود که در واقع سفینه اصلی محسوب می شد. ماژول فرماندهی در واقع خانه فضانوردان به حساب می آمد، مرکز کنترل و فرماندهی مأموریت بود و همچنین برای بازگشت به زمین کاربرد داشت. ماژول خدمات، آب، برق و ارتباطات راه دور را فراهم می کرد و مهم تر از همه اینکه موتور اصلی را با خود حمل می کرد. این موتور قرار بود سفینه را در مدار ماه قرار داده و مجدد به زمین باز گرداند.

برای فرود روی ماه اما وسیله نقلیه دیگری نیاز بود. ماه نشین آپولو که در ابتدا «ماژول گردش در ماه» (LEM) نام داشت. این وسیله ظاهری شبیه به عنکبوت داشت، تنها می توانست در فضای خلا کار کند و توسط سفینه فرماندهی و خدمات آپولو حمل می شد. در نهایت دو فضانورد به ماه نشتین می رفتند و اقدام به جداسازی آن از سفینه دیگر و فرود روی ماه می کردند. این در حالی بود که قرار بود فرد دیگر همچنان در ماژول فرماندهی باقی بماند.

از آپولو ۷ تا ۱۱

تمام این فرایندهای پیچیده به این معنی بود که فضانوردان مأموریت آپولو باید در زمینه وظایف متعددی مرتبط با ماژول فرماندهی و نیز ماه نشین مهارت پیدا می کردند. در طرح اولیه قرار بود طی پروژه آپولو ۷، ماژول فرماندهی در مدار پایین زمین آزمایش شود، با آپولو ۸ هر دو ماژول تست شود و با آپولو ۹ هر دو آنها از ارتفاع ۷۴۰۰ کیلومتری به پرواز در آید. در نهایت هم در سال ۱۹۶۹ آپولو ۱۰ اولین پرواز به دور مدار ماه را انجام دهد و ماژول ماه نشین را در یک تمرین در شرایط گرانشی آزمایش کند تا در پروژه آپولو ۱۱ روی ماه فرود آید.

این برنامه زمان بندی مرتب تنها یک مشکل داشت. زمانی که آپولو ۸ به سکوی پرتاب می رسید، ماژول ماه نشین هنوز آماده پرواز نبود! در واقع این ماژول یک مشکل مهندسی به حساب می آمد چرا که تاکنون هیچ کس سفینه ای نساخته بود که از فضا تنها با استفاده از نیروی راکت ها فرود آید، چه برسد به اینکه روی ماه بنشیند.

در ۱۹۶۸ اولین ماژول ماه نشین به کیپ کندی رسید. اما بازرسی ها خبر از اشکالات پر تعداد دادند و علاوه بر این پایه های فرود هم توانایی پشتیبانی از وزن بالای سفینه را نداشتند. بررسی های بیشتر هم نشان دادند که در بهترین حالت ماژول فرود روی ماه تا فوریه ۱۹۶۹ هم آماده پرواز نخواهد شد.

آپولو 8

طرح ماژول سرویس فرماندهی

سوال این بود که حالا چه باید بکنیم؟ بدون ماژول فرود روی ماه آپولو ۸ نمی توانست پرواز کند و به این ترتیب برنامه برای ماه ها به تأخیر می افتاد.

پیشنهاد ارسال ماژول ماه نشین به ماه بدون آزمایش در مدار زمین

هیچ کس نمی داند که اولین بار چه زمانی این ایده مطرح شد اما طرح آن به «جرج لو»، مدیر وقت ناسا نسبت داده می شود. او گفته بود که آزمایش مدار پایین را فراموش کنید، ماژول گردش در ماه را هم فراموش کنید و طی ۱۶ هفته آپولو ۸ را مستقیماً به مدار ماه بفرستید.

این ایده ترسناک به نظر می رسید. از دید سیاسی تنها تعداد محدودی از مقامات رسمی در این سازمان از ایده مدیر خبر داشتند. حتی برخی از مقامات بالارده ناسا هم از موضوع بی اطلاع بودند و این بی اطلاعی برای کنگره ایالات متحده هم صدق می کرد. تا اینکه افرادی که در پس این ایده بودند کاملاً اطمینان حاصل کردند که این ایده امکان پذیر است و به این ترتیب از آن پشتیبانی کردند. از دید فنی اما این ایده دیوانه وار بود.

آپولو 8

جزئیات ماژول فرماندهی

تصور معمول این است که ناسا یک سازمان جالب و بر پایه محاسبات است که همه افراد همه چیز را تا چندین رقم اعشار حساب می کنند. این موضوع تا حدود زیادی صحیح است اما مشکل در آن جایی ریشه داشت که در مسابقه فضایی تنها شکست دادن زمان نبود که اولویت داشت؛ دانشمندان و مهندسان باید با مقدار بسیار زیادی از ناشناخته هایی که تا کنون اطلاعی درباره آنها نداشتند هم مواجه می شدند.

آپولو 8

فرانک بورمن

تقریباً نیمی از زمان، برای حل مشکلات و ابداع راه حل های ابتکاری صرف می شد. در مورد آپولو ۸ تغییرات جدید تنها باز نویسی یادداشت های روزانه نبود؛ بلکه مشابه این بود که بخواهید به یک قاره کاملا متفاوت حمله همه جانبه ای انجام دهید. به عبارتی حتی اگر همه آماده این تغییرات بودند باز هم این موضوع تدارکات بود که مشکل ساز می شد.

به عنوان مثال اگر آپولو ۸ مستقیم به سمت ماه می رفت نیاز بود که سرنشینان آپولو ۸ و ۹ با هم جابجا شوند. خدمه اصلی آپولو ۸ در زمینه آموزش های مرتبط با ماه نشین بسیار پیشرفت کرده بودند و اگر به این سفر نمی رفتند تمامی تلاش های آنها به هدر می رفت. از سوی دیگر فضانوردان آپولو ۹ در زمینه کار با سفینه فرماندهی و خدمات آموزش فراوانی دیده بودند. در بین خدمه آپولو ۹، «فرانک بورمن» فرمانده عملیات اهمیت ویژه ای داشت. بورمن در بازرسی های آپولو یک هم دخیل و کاملاً با مشکلات ایمنی آشنا بود.

به زودی آپولو ۸، خدمه خود را پیدا کرد: فرمانده «فرانک بورمن» که کلنل نیروی هوایی ایالات متحده بود و در پروژه جمینی ۷ (مأموریتی فضایی با دو فضانورد که در سال ۱۹۶۵ انجام شد) هم فرماندهی کرده بود. مورد مهم دیگر این بود که از زمان مأموریت جمینی ۷ تا زمان سفر به ماه، بورمن فرد محبوبی به حساب می آمد.

در کنار او «جیمز لاول» انتخاب شد که در مأموریت جیمنای ۷ در کنار بورمن حضور داشت و البته طی جمینی ۱۲ در سال ۱۹۶۶ هم به فضا رفته بود.  او به عنوان جایگزینی برای «مایکل کولینز» انتخاب شد که به دلیل جراحی زمین گیر شده بود.

در نهایت به عنوان عضو سوم آپولو ۸، «ویلیام آندرس» انتخاب شد. از آنجایی که ماه نشینی وجود نداشت که آندرس آن را هدایت کند به عنوان مهندس پرواز و عکاس رسمی انتخاب شد.

آپولو ۷ به مدار زمین و آپولو ۸ به ماه می رود

در ابتدا قرار بود از بوستر راکت ساترن IB برای پرتاب سفینه به فضا استفاده شود اما حالا نیاز به ساترن ۵ غول آسا بود. به این منظور نیاز به پدر راکت ساترن «ورنر فون براون» بود. در نهایت فون براون به پروژه پیوست. دو پرواز اول ساترن ۵ با مشکلاتی مواجه شده بود اما فون براون قصد داشت سومی را بدون مشکل طراحی کند. برای این کار باید بر مشکلاتی از قبیل انحراف مرحله دوم یا لرزش های خطرناک حین پرواز غلبه می کرد.

علاوه بر این نیاز بود محاسبات کامپیوتری انجام شود. ابتدا باید بر اساس محاسبات امکان پذیری مأموریت مشخص می شد و سپس بهترین روز و زمان پرتاب و در نهایت مسیر گردش به دور مدار، رسیدن به ماه و بازگشت از آن محاسبه می شد.

در نهایت قرار شد مأموریت آپولو ۷ با هدف ارسال به مدار زمین انجام شود. مهندسان، فضانوردان، مقامات رده بالای ناسا و بالاتر از همه رئیس جمهور توافق کردند که اگر پروژه آپولو ۷ شکست خورد به کل پروژه پایان دهند اما آپولو ۷ پرتاب شد، به زمین بازگشت و موفقیت خود را به اثبات رساند.

آپولو 8

فرانک بورمن، جیمز لاول و ویلیام آندرس، خدمه آپولو ۸

در ۱۲ نوامبر همان سال و تنها ۳ هفته پس از آپولو ۷ اعلام شد که آپولو ۸ برای رفتن به ماه ساخته خواهد شد. زمان ارسال ۲۱ دسامبر ۱۹۶۸ ساعت ۷:۵۱ صبح به وقت منطقه زمانی شرقی اعلام شد. قرار بود پرتاب از سکوی LC-39A در مرکز فضایی کندی انجام شود. تا زمان پرتاب تنها ۴۰ روز فاصله بود.

اهداف مأموریت آپولو ۸

آپولو ۸ علاوه بر این که قرار بود پرواز به سمت ماه و فرود روی آن را رقم بزند اما اولین هدف آن چیز دیگری بود: اینکه پیش از روس ها این کار انجام شود. از دید برخی این موضوع بچه گانه به نظر می رسید اما مهم این بود که هدف آپولو در درجه اول اکتشاف، ماجراجویی یا علم نبود بلکه در واقع جنگی در دل جنگ سرد بود.

بورمن فرمانده آپولو ۸ هم این موضوع را به عنوان یک جنگ واقعی می دید و او همان گونه ای می جنگید که اگر در یک بمب افکن هم حضور داشت عمل می کرد.

به زودی در ۱۵ سپتامبر ۱۹۶۸ شوروی مأموریت فضایی «زوند ۵» و پس از آن در ۱۰ نوامبر «زوند ۶» را انجام داد. با این حال در این مأموریت ها به جای اینکه انسان های فضانورد به فرستاده شوند لاکپشت و دیگر موجودات زنده به فضا رفتند. روس ها به این مأموریت ها به چشم پیشگامانی برای مأموریت های انسانی آتی نگاه می کردند. اگر روس ها در موفق می شدند چنین مأموریت های انسانی را انجام دهند دیگر کار آپولو ۸ تمام بود.

آپولو 8

جیمز بورمن

با این حال زوند ۵ با موفقیت به زمین بازگشت اما زوند ۶ به مشکل برخورد و نابود شد. همین موضوع تأخیرهایی را در برنامه های روس ها ایجاد کرد اما در آن سوی دنیا این صدای تیک تاک ساعت بود که آمریکایی ها را آزار می داد.

هدف دوم پروژه آپولو ۸ همان موردی بود که موجبات تصویب شدن آنرا فراهم کرد: انجام یک بررسی دقیق به واسطه عکاسی از مناطق استوایی ماه. این در حالی بود که از دهه ها قبل بخشی از ماه که به سمت زمین قرار دارد توسط آمریکایی ها و روس ها مورد عکاسی قرار گرفته بود. این کار به واسطه ارسال ماهواره ها و مدارگردهایی به دور مدار ماه انجام شده بود و نتایج به دست آمده هم رضایت بخش بود.

تجهیزات عکاسی فضاپیماها حتی با استانداردهای امروزی هم بسیار ابتدایی به نظر می رسند اما تصویر برداری با دوربین های عکاسی استاندارد فیلمی از نزدیک این امکان را فراهم می کرد که تصاویری بهتر ثبت شود و علاوه بر این مکان بعدی برای فرود مأموریت های بعدی آپولو روی ماه با بررسی همین تصاویر ممکن شود.

آپولو 8

مسیر سفر و گردش آپولو ۸

تصاویر همچنین می توانستند به هدف سومی هم کمک کنند. این هدف به یک پدیده مختل کننده مرتبط می شد که در مأموریت های مداری کشف شده بود: میدان گرانشی غیر یکنواخت ماه.

این موضوع موجب شده بود ناسا در محاسبات خود به مشکلاتی برخورد کند و در مشخص کردن مسیر پرتاب با انحرافی تا بیش از ۳ کیلومتر مواجه شود. تصاویر و اندازه گیری هایی که قرار بود آپولو ۸ تهیه کند در نهایت می توانست به دانشمندان در طراحی مدار گردش فضاپیما کمک کند.

مخاطرات جسورانه

در پروژه آپولو ۸ خطراتی وجود داشت که در طرح اولیه به آنها توجه نشده بود. یکی از مهمترین بخش های سفینه فرماندهی و خدمات، «سیستم خدمات پیشران» (SPS) بود که موتور اصلی محسوب می شد. موتور راکت های شیمیایی می توانستند نیروی پرتاب مورد نیاز برای قرار دادن آپولو ۸ در مدار ماه و بازگشتن آن به زمین را فراهم کند.

آپولو 8

خدمه آپولو ۸ در حین تمرین برای فرار اضطراری حین پرتاب.

SPS تا آنجا که ممکن بود ساده ساخته شده بود، به استثنای پمپ هایی که مستعد خرابی بودند. سیستم پیشران با استفاده از هلیوم کار می کرد. این سیستم نیازی به جرقه زن نداشت و به واسطه ترکیب شدن موادی که با آمیزش با هم منفجر می شدند کار می کرد. همین موضوع موجب می شد برای استفاده در فضا ایده آل باشند اما تا وقتی که روی زمین هستند مشکل ساز شوند.

مشکل از آنجایی ناشی می شد که تنها ۵۰ درصد شانس برای کار کردن به همان صورتی که پیشبینی شده بود داشت. اگر SPS در مدار ماه با مشکل بر می خورد سفینه فرماندهی در چرخش مداری باقی می ماند. در طرح مأموریت اولیه این مشکل بزرگی نبود چرا که موتورهای ماژول ماه نشین (LEM) می توانست در شرایط اضطراری برای اصلاح مسیر مفید باشد. اما در طرح فعلی آپولو ۸ دیگر خبری از ماه نشین نبود.

پرتاب آپولو ۸ به فضا

در نهایت زمان پرتاب نزدیک شد. سه فضانورد حتی با چارلز لیندبرگ ملاقات کردند؛ فردی که در سال ۱۹۲۷ با یک هواپیمای یک موتوره موفق شده بود طول اقیانوس اطلس را طی کند. لیندبرگ محاسباتی را انجام داده و گفته بود که آپولو ۸ تنها در همان یک ثانیه اول ترک زمین تا ۱۰ برابر بیشتر از هواپیمای Spirit of St. Louis او در کل پرواز اقیانوسی اش سوخت می سوزاند.

آپولو 8

آپولو ۸ پس از آپولو ۷ دومین مأموریت سرنشین دار آپولو به حساب می آمد.

در ۲۱ دسامبر ۱۹۶۸ راکت ساترن V SA-503 بدون هیچ گونه مشکل اساسی از زمین برخواست. پس از اینکه مرحله سوم راکت (S-IVB) به همراه فضاپیما جدا شد در نهایت این بخش، ماژول فرماندهی را برای مدت ۹۰ دقیقه در مدار ۱۶۰ کیلومتری زمین حمل کرد. برای مدت ۲ ساعت و ۳۸ دقیقه و پیش از اینکه فضاپیما در مسیر حرکت به سمت ماه قرار بگیرد، مرکز کنترل مأموریت به دقت در حال بررسی و مسافت سنجی بوستر و فضاپیما بود.

مرکز کنترل مأموریت در زمان پرتاب آپولو ۸

پس از ۲ ساعت و ۴۴ دقیقه و ۳۰ ثانیه پرواز موتور تکی مرحله سوم راکت (S-IVB) بار دیگر برای مدت ۳۱۸ ثانیه روشن و توسط کنترل کامپیوتر زمینی هدایت شد تا اینکه در نهایت آپولو ۸ در مسیر خود به سمت ماه قرار گرفت. حالا آپولو ۸ با سرعتی بیشتر از هر آنچه که تاکنون بشر تجربه کرده بود در حال حرکت بود: ۳۸ هزار و ۹۵۹ کیلومتر در ساعت.

به این ترتیب ۳ فضانورد برای اولین بار بیشتر از هر فرد دیگری در جهان از سیاره ما فاصله گرفتند. اما بورمن به همراه دو خدمه دیگر در همین زمان مشغول کارهای دیگری بودند.

آنها سیستم انفجاری برای جدا کردن راکت S-IVB را فعال کردند و مانوری برای جلوگیری از برخورد با راکت را انجام دادند. سپس چرخشی را اجرا کردند تا خالی شدن سوخت باقی مانده در مخزن راکت را نظارت کنند.

آپولو 8

طرحی از جداسازی آپولو ۸ از راکت S-IVB

متأسفانه این جداسازی شدید به خوبی انجام نشد و در همین حین بورمن در حال مشاهده صحنه ای بود که نگرانی او را بیشتر و بیشتر می کرد. S-IVB شروع به بیرون دادن گازهای خود به هر سمتی کرد. بورمن اما می خواست زمان بازرسی ها را کاهش دهد تا هر چه سریع تر از راکت دور شوند؛ راکتی که ممکن بود در نهایت در حین حرکت خود به هر سمتی برود و مشکل ساز شود.

 

به زودی با بخش دوم این مطلب همراه باشید تا سفر پر مخاطره آپولو ۸ را دنبال کنیم.

The post نگاهی به اولین سفر انسان به مدار ماه، نیم قرن پس از پرتاب آپولو ۸ [بخش اول] appeared first on دیجیاتو.

ناسا آزمایشگاهی برای شبیه سازی مریخ در کالیفرنیا ساخته است

همزمان با آماده شدن اینسایت برای انجام نخستین بررسی ها روی سطح مریخ، سازمان فضایی آمریکا از آزمایشگاه «مریخ زمینی» خود رونمایی کرده که در پاسادنای کالیفرنیا ساخته شده و هدف از آن بررسی شرایط خاک سیاره سرخ است.

کارکنان آزمایشگاه نیرو محرکه جت ناسا در پاسادنا کالیفرنیا هم اکنون نمونه ای از فرودگر اینسایت به نام ForeSight را در اختیار دارند تا تمامی فرامینی که برای اینسایت ارسال می کنند را از نزدیک مشاهده و بررسی نمایند.

مهندسان ناسا این محدوده را از روی عکس های باکیفیتی بازسازی کردند که اینسایت به زمین مخابره می کند و برای قرابت هرچه بیشتر محدوده تست خود به مریخ از صخره های خرد شده در سطح آن استفاده کرده اند. برای این منظور آنها با چنگک صخره های مورد نیاز خود را جمع آوری کرده و روی سطح محدوده موردنظرشان ریختند و بستری از سنگ های خرد شده را ایجاد کردند که محیط مریخ را شبیه سازی می کرد.

شبیه سازی مریخ

کارشناسان ناسا در انتها لایه ای به ضخامت ۱۰ سانتیمتر از سنگ های خرد شده را ایجاد کردند که با پستی ها و بلندی های سطح مقابل اینسایت برابری می کرد.

تیم کارشناسان برای افزودن مدل های دیجیتالی از محدوده فرود اینسایت روی بستر ساخته شده، تعدادی عینک واقعیت افزوده را روی چشمان خود قرار دادند و شبیه سازی تمام عیاری از سطح مریخ را انجام دادند.

دانشمندان برای مشخص کردن مرز محوطه از تعدادی بلوک چوبی استفاده کردند تا سنسورهای کاوشگر به خوبی بتواند محدوده مانور خود را تشخیص دهد. برای اندازه گیری کلیه مشخصات و قابلیت هایی که قرار بود در محدوده آزمایشگاه شبیه سازی شوند هم دوربین های دقیقی در سرتاسر آزمایشگاه تعبیه شدند.

شبیه سازی هرکدام از جزئیات مریخ ۴ ساعت زمان برد

شبیه سازی هرکدام از جزئیات مریخ در این محدوده چهارساعت زمان برد و در انتها آنها کلیه سنگ ریزه ها و صخره هایی که ابعادی بیشتر از دو سانتیمتر داشتند را در محیط آزمایشگاه شبیه سازی کردند. باید در نظر داشت که سنگ های بزرگ تر چالش های بزرگ تری را پیش روی اینسایت و ابزارهای تحت اختیار وی قرار می دهد. تیم محققان باید اطمینان حاصل کند که تجهیزات الکتریکی متصل شده به اینسایت حین استفاده با شی تیزی برخورد نکنند و ارتباطشان با کاوشگر قطع نشود.

The post ناسا آزمایشگاهی برای شبیه سازی مریخ در کالیفرنیا ساخته است appeared first on دیجیاتو.

تصویری از دهانه کارالیوف مریخ با لایه های یخ منتشر شد

مدار گرد مارس اکسپرس متعلق به آژانس فضایی اروپا موفق شده تصاویری از یک دهانه پر از یخ در سطح مریخ را ثبت کند.

دهانه کارالیوف

مارس اکسپرس در دوم ژوئن سال ۲۰۰۳ به فضا پرتاب شد و ۶ ماه بعد به نزدیکی مریخ رسید. در ۲۵ دسامبر همان سال موتورهای ماهواره روشن شدند تا آن را در مدار سیاره سرخ قرار دهند. در طول این سال ها مدارگرد توسط دوربین با کیفیت، طیف سنج ها و رادارها، نقشه هایی از سطح مریخ را ثبت کرده است. اکنون که ۱۵ سال از آغاز چرخش مارس اکسپرس به دور مدار مریخ می گذرد این ماهواره موفق شده تصاویری زیبا از دهانه کارالیوف (Korolev) را ثبت کند.

این دهانه در بخش های کم ارتفاعی از شمال مریخ قرار دارد. کارالیوف پهنای ۸۲ کیلومتری دارد و با اینکه به نظر میرسد پوشیده از برف است اما در واقع از یخ آب تشکیل شده است. محققان تخمین زده اند که این یخ ها در مرکز دهانه ضخامتی ۱٫۸ کیلومتری داشته و باور دارند که این بخش در تمامی طول سال با یخ پوشیده شده است.

دلیل این موضوع را به فرایندی به نام «Cold Trap» نسبت می دهند. بر این اساس عمیق ترین قسمت دهانه که حاوی یخ است هوایی که از بالای آن رد می شود را سرد می کند. سپس این هوای سرد به پایین منتقل می شود و لایه ای از هوای سرد را در بالای یخ تشکیل می دهد. همین لایه به شکل یک محافظ عمل کرده و موجب پایداری و ذوب نشدن یخ می شود.

دهانه کارالیوف

برای مشاهده تصویر در اندازه بزرگتر روی آن کلیک کنید

تصویری که به دست آمده حاصل ۵ تصویر مختلف است که با هم ترکیب شده اند. هر یک از این تصاویر با استفاده از ابزار مدارگرد به نام «دوربین دوگانه با رزولوشن بالای مارس اکسپرس» (HRSC) ثبت شده اند. اولین تصویر در اوایل سال جاری میلادی ثبت شده بود و هر بار که مدارگرد به دور مریخ می چرخید تصویر دیگری را ثبت می کرد. در نهایت این ۵ تصویر ترکیب شدند.

نام دهانه به افتخار «سرگئی کارالیوف» که به عنوان پدر برنامه فضایی شوروی شناخته می شود انتخاب شده. کارالیوف در پروژه هایی از جمله اسپوتنیک و اولین برنامه فضایی ارسال به ماه توسط شوروی نقش داشته است.

The post تصویری از دهانه کارالیوف مریخ با لایه های یخ منتشر شد appeared first on دیجیاتو.