۹۰ درصد کسب‌وکارهای اینترنتی زیان می‌دهند، اما مشکل مالیاتی دارند

نحوه درآمدزایی کسب و کارهای اینترنتی با بازارهای سنتی تفاوت‌های عمده‌ای دارد و استارتاپ‌ها می‌توانند تا سال‌ها بدون اینکه به سوددهی برسند، به فعالیت خود ادامه دهند. این روند و پیچیدگی‌های کسب‌وکارهای استارتاپی چندان از سوی سازمان امور مالیاتی کشور مورد قبول نیست و شرکت‌هایی که با این مدل فعالیت می‌کنند معمولاً با این سازمان دچار اختلافات اساسی شده‌اند.

«رضا الفت نسب»، عضو هیات‌ مدیره و سخنگوی اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی در گفتگو با دیجیاتو عنوان می‌کند که حدود ۹۰ درصد از کسب‌وکارهای اینترنتی در ایران هنوز به سودآوری نرسیده و زیان می‌دهند. مشکل اصلی سازمان امور مالیاتی با استارتاپ‌ها نیز، عدم درک چرایی ادامه فعالیت این کسب‌وکارهای نوپا در صورت نبود سودآوری است.

«اگر سودآور نیستید چرا ادامه می‌دهید؟»

عضو هیات‌ مدیره اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی مشکل اصلی را در عدم شناخت مدل‌های درآمدی کسب‌وکارهای اینترنتی توسط ممیزین مالیاتی می‌داند: «این روند باعث شده تا محاسبات اشتباهی صورت بگیرد و باورشان نشود که یک کسب‌وکار در حال زیاندهی است. توضیح می‌دهیم که ماهیت این نوع از کار همین است و شاید سال‌ها زمان نیاز باشد تا کسب‌وکار بتواند به نقطه سر به سر برسد. می‌گویند چطور ممکن است در طول چند سال کارمند داشته باشید، تعداد کارمندان را افزایش دهید و بدون سودآوری چنین روندی را طی کنید؟ این تفکر باعث مشکلات زیادی شده است.»

به گفته الفت نسب مواردی وجود داشته‌اند که یک وب‌سایت به شکل حق‌العمل کاری مشغول به کار بوده و نقش واسطه را بین خریدار و فروشنده بازی نموده و تنها کارمزد دریافت می‌کرده اما ممیز مالیاتی به دلیل اینکه ۴ میلیارد تومان پول به حساب شرکت واریز شده است، ۲۵ درصد این مبلغ را به عنوان مالیات مشخص کرده که یک میلیارد تومان شده است: «چنین مواردی نشان می‌دهد که ممیزین مالیاتی هنوز با مدل‌های کسب‌وکاری جدید آشنایی ندارند.»

نیاز به فاکتور رسمی برای هزینه‌های دور زدن تحریم

مشکل دیگری که کسب‌وکارهای نوپا با آن درگیر هستند، تحریم‌ها و هزینه‌های جانبی آن برای کسب‌وکارهای نوپاست؛ هزینه‌هایی که از سوی سازمان امور مالیاتی کشور به رسمیت شناخته نمی‌شوند. الفت نسب به دیجیاتو می‌گوید: «تحریم هستیم و مشغول دور زدن تحریم‌هاییم. به همین دلیل کسب‌وکار گاهی با کارت‌های اعتباری که در بیشتر مواقع به نام خودش نیست، پرداخت‌هایی را انجام می‌دهد. در این میان سازمان امور مالیاتی می‌گوید که به فاکتور رسمی نیاز دارد و هزینه‌ای که کسب‌وکار مجازی انجام می‌دهد را قبول نمی‌کند. یا همچنان هزینه‌های آموزشی کسب‌وکارها زیر سوال است، در حالی که یک کسب‌وکار نوپا برای به روز بودن باید دائم نیروهایش را آموزش دهد. این موارد همه رد هزینه‌ می‌شوند.»

تصور ممیزین مالیاتی این است که کسب‌وکارهای اینترنتی قوانین مالیاتی را دور می‌زنند و مدل مقایسه‌ای آنها، با بازارهای سنتی است؛ مدلی که در همان چند ماه ابتدایی اگر به سودآوری نرسد کارش را ادامه نمی‌دهد. همه این موارد نشان می‌دهد که باید زودتر فکری به حال قوانین حوزه استارتاپ‌ها کرد.

یک روند کندِ بررسی در انتظار کسب‌وکارهای اینترنتی

به گفته الفت نسب، توافق فعلی با سازمان امور مالیاتی این بوده که در جلسات مشترک، این اختلاف نظرها به شکل موردی بررسی شوند؛ روندی که خود سخنگوی اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی نیز به کند بودن آن اذعان دارد: «متاسفانه بیشتر شاهد حرف هستیم تا عمل. رییس جمهور و وزیر ارتباطات مباحثی را در مورد حمایت از کسب‌وکارهای نوپا به درستی مطرح می‌کنند اما زمانی که وارد بدنه دولت می‌شویم می‌بینیم که هیچ اتفاقی نمی‌افتد.»

او خبر می‌دهد که انجمن صنفی کسب و کار های اینترنتی تلاش‌های خودش را انجام داده و از طرفی اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی هم فراخوان داده و در دو ماه گذشته با کسب‌وکارهای کوچک و بزرگ که مشکلات مالیاتی متفاوتی دارند جلساتی برگزار شده و بسته‌هایی نیز طراحی شده که در هفته جاری برای سازمان امور مالیاتی و معاونت علمی ریاست جمهوری ارسال می‌شود.

الفت نسب شرایط ایده‌آل را مشخص شدن یک بازه زمانی ۲ ساله به عنوان معافیت مالیاتی کسب‌وکارهای نوپا می‌داند تا در این شرایط، استارتاپ‌ها بتوانند وارد بازار شوند و ممیزین مالیاتی نیز آشنایی بیشتری با مدل‌های کسب‌وکارهای اینترنتی پیدا کرده و مشکلات این حوزه را بشناسند: «کسب‌وکارهای نوپا به هیچ عنوان قصد فرار مالیاتی ندارند.»

The post ۹۰ درصد کسب‌وکارهای اینترنتی زیان می‌دهند، اما مشکل مالیاتی دارند appeared first on دیجیاتو.

روایت ناگفته طاقچه؛ یک کتابفروشی نزدیک

چرخش روزانه در توییتر باعث می‌شود متوجه شوید یکی از کتاب‌های مورد علاقه‌‌تان ترجمه شده. چند راه برای خرید آن دارید؛ شال‌وکلاه کنید و به نزدیک‌ترین کتاب‌فروشی به محل سکونت خود بروید به امید موجود بودن آن، یا خرید آنلاین از خود انتشارات که باعث می‌شود دست کم بین چند روز تا دو هفته انتظار کتاب را بکشید. در این میان اما راه منطقی‌تری هم وجود دارد، یا البته در بیشتر اوقات می‌تواند وجود داشته باشد: استفاده از پلتفرم‌های نشر آنلاین؛ پلتفرم‌هایی مانند طاقچه، فیدیبو یا کتاب‌راه و خرید یک نسخه آنلاین و البته ارزان‌تر از کتاب.

دست کم سه سال از شروع تلاش‌ جدی برای ایجاد یک انقلاب فرهنگی در حوزه‌ کتابخوانی سپری می‌شود. چندین استارتاپ در این بازه زمانی تلاش کرده‌اند تا سبک کتاب‌خوانی نسل جوان ایرانی‌ را تغییر داده و دیجیتالی کنند. این تلاش، تا کنون کمتر از یک درصد با موفقیت همراه بوده اما این دسته‌ی فرهنگی، به هر قیمتی می‌خواهند تحول را در سال‌های آینده ایجاد کنند و با یک کاسه‌ی سوراخ از حوض آب بردارند؛ با تمام نا امیدی‌هایی که پیش رویشان قرار دارد.

یکی از همین آینده‌جویان، «طاقچه» با مدیریت «محمد صدوقی» است؛ استارتاپی که در چند سال اخیر در افزایش سهم نشر دیجیتال از صفر به حدود یک درصد، نقش داشته. در یک روز بارانی اردیبهشتی به سراغ همین استارتاپ آمدیم تا ببینیم چگونه در پی ایجاد تغییر در زندگی کاربران‌شان هستند و چه آینده‌ای را پیش روی خود می بینند.

  • طاقچه یکی از مجموعه‌های هلدینگ «حصین» است؛ هلدینگی که وقتی وارد آن می‌شوید دست‌کمی از یک اداره دولتی ندارد؛ چه از نظر فضا و چه از نظر تیپِ آدم‌ها. حصین در اوایل دهه ۹۰ بخش زیادی از آینده خودش را در موبایل می‌بیند و تصمیم می‌گیرد در این حوزه فعال شود. اولین تلاشش در حوزه موبایل، «مایکت» است که امروز با بیش از ۱۱ میلیون کاربر، نام و نشانی برای خودش ایجاد کرده اما طاقچه که پس از یک دوره آزمایشی نسبتاً طولانی رسماً فعالیتش را در آبان ۹۳ شروع کرد، آمده تا وجهه فرهنگی‌تری به حصین ببخشد؛ طاقچه از دل همین تفکر به وجود آمده و از ابتدا زیر چتر حصین پرورش یافته است.

معلمی که کتاب‌فروش شد

طاقچه به روایت مدیرش، در آبان ۹۳ کاملاً از نظر فنی آماده بود اما محتوای چندانی روی آن یافت نمی‌شد. به همین دلیل رونمایی رسمی و شروع تبلیغات به نمایشگاه کتاب سال ۹۴ موکول می‌شود. صدوقی در این باره می‌گوید: «در تابستان ۹۲ یک نسخه آزمایشی راه‌اندازی و شروع به مذاکره کردیم. در همایش نشر الکترونیک در دانشگاه تهران که آبان ۹۳ برگزار شد، طاقچه را رونمایی کردیم. به هیچ وجه تبلیغ نمی‌کردیم چون اعتقاد داشتیم تا از نظر فنی و محتوایی آماده نباشیم و به حد قابل استفاده نرسیده باشیم، تبلیغ در اصل ضدتبلیغ است و بعداً برگرداندن همان کاربران سخت می‌شود.»

این پلتفرم آنلاین در نمایشگاه کتاب سال ۹۴ یک غرفه بزرگ در قسمت رسانه‌ها می‌گیرد و مذاکرات خود با ناشرین را نیز به شکل مفصل ادامه می‌دهد. در همین نمایشگاه، عنوان «غرفه برگزیده» را از دست وزیر ارشاد دریافت می‌کند: «این موارد باعث شد تا شناخته شویم و اعتبار بیشتری کسب کنیم. مشکل این بود که در آن بازه زمانی، ناشرها به ما اعتماد نداشتند تا فایل کتاب‌شان را به ما بدهند. غیرمنطقی هم نبودند؛ ما چند جوان بیشتر نبودیم.»

  • صدوقی برخلاف تحصیلات کاملاً غیرمرتبط اش که مهندسی شیمی است، کارش را می‌شناسد و قبل از ورودش به حصین هم یک شخصیت فرهنگی داشته. در انجمن‌های مختلف دانشجویی فعال بوده و از سال ۸۴ تا ۹۲ کار تدریس و مشاوره تحصیلی انجام داده است. در سال ۹۲ به واسطه دوستانش به هلدینگ حصین می‌آید؛ درست زمانی که حصین به دنبال قرار دادن تمرکزش روی سرویس‌های موبایل محور است. به واسطه شخصیت و پیش‌زمینه‌ای که داشته، مدیریت طاقچه را بر عهده می‌گیرد. می‌گوید از زمان شروع به کارش تا کنون حدود ۴۰۰ جلسه با ناشرین مختلف داشته. اینجاست که تجربه‌اش در تدریس به کارش می‌آید و راه‌وچاه مذاکره با ناشرین را به سرعت می‌آموزد. او البته ارتباط فامیلی خود با «وحید صدوقی»، مدیرعامل سابق و موفق «همراه اول» را نیز پنهان نمی‌کند.

هدف اصلی طاقچه، همواره این بوده که بتواند یک نمایشگاه کتاب در فضای مجازی باشد: «هر کسی با هر سلیقه‌ای باید بتواند با ورود به طاقچه، محتوای مورد نظرش را انتخاب کند. به همین دلیل نه سوگیری عقیدتی در آن وجود دارد و نه حتی سوگیری محتوایی. اما در ابتدا کتاب صوتی در برنامه‌مان نبود؛ یکی دو سال گذشت و دیدیم گرایش به همین سمت می‌رود. اما هنوز هم بیزینس پلن ما فروش کتاب یا بحث عضویت اشتراکی است که از همان ابتدا در نظرش داشتیم.»

صدوقی می‌گوید هدف اصلی طاقچه، همواره این بوده که بتواند یک نمایشگاه کتاب در فضای مجازی باشد: «هر کسی با هر سلیقه‌ای باید بتواند با ورود به طاقچه، محتوای مورد نظرش را انتخاب کند. به همین دلیل نه سوگیری عقیدتی در آن وجود دارد و نه حتی سوگیری محتوایی.

درصدِ دوست‌ نداشتنی

بر اساس گزارش خانه کتاب، گردش مالی کتاب‌های فیزیکی حدود ۲ هزار میلیارد تومان در سال است. این در حالیست که تمام این کتاب‌ها فروش نمی‌روند؛ برخی از آنها برمی‌گردند و تعدادی از این برگشتی‌ها خمیر می‌شوند.

دیوارهای سفید، گلدان‌های سرحال و میز‌هایی پر از کامپیوتر و کتاب. اینجا یک استارتاپ فرهنگی است.

این ۲ هزار میلیارد تومان، از ضرب قیمت کل کتاب‌هایی که در ایران چاپ می‌شوند در تعداد آنها به دست آمده. برآورد مدیر طاقچه این است که فروش کتاب در ایران رقمی حدود هزار میلیارد تومان است: «این رقم، صرفاً ارزش محتوا نیست. کاغذ، سهم چاپخانه‌ها و… نیز در آن گنجانده شده است. از سوی دیگر بیش از نیمی از این آمار رسماً متعلق به کتاب‌های کمک درسی است. جلساتی با سایر مدیران پلتفرم‌های آنلاین داشته‌ایم و فکر نمی‌کنم فروش کل این مجموعه‌ها در سال بیش از ۷ یا ۸ میلیارد تومان باشد. در نتیجه سهم نشر الکترونیکی کمتر از یک درصد است.»

سهم خرده فروشی در فضای آنلاین ایران هم هنوز چیزی کمتر از ۲ درصد است در حالی که ایران ۵۷ میلیون کاربر اینترنت دارد. بسیاری از مدیران فروشگاه‌های آنلاین علت پایین بودن این درصد را فرهنگی می‌دانند. صدوقی هم عقیده دارد که بخشی از این موضوع به فرهنگ خرید برمی‌گردد اما به نکته دیگری هم اشاره می‌کند: «چتر حمایتی که بر سر ناشرین سنتی وجود دارد به هیچ عنوان برای ناشرین الکترونیک و پلتفرم‌هایی مثل ما وجود ندارد. پس از نزدیک به ۴ سال فعالیت جدی هنوز باید برای جای خود در نمایشگاه کتاب بجنگیم و فضا بگیریم.»

رقابت دریا و حوض

صدوقی اعتقاد دارد که در نمایشگاه کتاب، غرفه‌هایی وجود دارد که نه تنها به صنعت نشر کمک نمی‌کنند بلکه اثر معکوس دارند. با این حال غرفه‌های بزرگ در اختیارشان قرار می‌گیرد. او اشاره می‌کند که چتر حمایتی برای ناشرین سنتی وجود دارد اما خبری از آن برای فعالین صنعت نشر الکترونیک نیست: «ناشرین از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند اما این مورد برای ما وجود ندارد. دولت یارانه کتاب به ناشرین اختصاص می‌دهد.»

واقعیت این است که بخش خصوصی به حمایت همیشگی عادت کرده است و مواردی که صدوقی مثال می‌زند، از همان ابتدا منطقی به نظر نرسیده‌اند. وقتی همین موضوع را با مدیر طاقچه در میان می‌گذارم می‌گوید: «ما هم به دنبال این جنس از حمایت نیستیم اما ما از نظر جنس کاری با سایر کسب‌و‌کارهایی که فرهنگی نیستند هزینه‌های یکسانی داریم. طاقچه و یک شرکت بزرگ هر دو به توسعه‌دهنده نرم‌افزار احتیاج دارند. آن شرکت از دریا پول بر‌می‌دارد و ما از یک حوض با کاسه سوراخ پول برمی‌داریم. اسنپ یا دیجی‌کالا برای حضور در بیلبوردهای شهری و یا تلویزیون هزینه‌های بالایی می‌پردازند و ما هم باید همین هزینه‌ها را بدهیم در صورتی که درآمدهای بخش فرهنگی بسیار سخت‌تر به دست می‌آیند. اگر می‌خواهیم بخش فرهنگی‌مان رشد کند باید از کسب‌وکارهای اینچنینی به شکل درست حمایت کنیم برای مثال حمایت‌های مالیاتی یا حضور در نمایشگاه‌ها به شکل مناسب‌تر از گذشته.»

او می‌گوید که عشق، آدم‌ها را به سمت فعالیت در این حوزه می‌کشاند. حصین را مثال می‌زند که خود یک شرکت سودآور است و واقعاً علاقه داشته تا در زمینه فرهنگی فعال باشد، به همین دلیل امروز پلتفرمی به نام طاقچه وجود دارد. مثال بعدی‌اش، از رقیبش فیدیبو است و می‌گوید شخصی مانند «مهدی فیروزان» (موسس زنجیره فروشگاه‌های شهر کتاب) که در تاسیس فیدیبو نقش موثری داشته، آدم عاشقی در این راه بوده است و معمولاً هرکسی حاضر نیست روی حوزه فرهنگ سرمایه‌گذاری کند.

بازیگر اصلی کیست؟

«هیچ‌کدام از ما یعنی طاقچه و فیدیبو هنوز بازیگر اصلی این بازار نیستیم و نزدیک به هم حرکت می‌کنیم. فکر می‌کنم سهم به شکل مساوی بین این دو سرویس دهنده تقسیم شده است؛ با ۵ درصد اختلاف.» این پاسخی است که صدوقی در جواب به این پرسش می‌دهد که کدام یک از بازیگران صنعت نشر دیجیتال، در این سه سال فعالیت جدی توانسته‌اند سهم بیشتری به خودشان اختصاص دهند.

او دلیل اصلی این موضوع را گستردگی بازار می‌داند و می‌گوید کسانی که کتابخوان حرفه‌ای هستند، از چند پلتفرم معروف این حوزه استفاده می‌کنند: «دلیلش هم این است که بخشی از محتوا فقط در طاقچه یا فیدیبو پیدا می‌شود.»

فیدیبو حالا در اکوسیستم سرآوا است؛ در سرآوا روحیه‌ای وجود دارد که می‌خواهد رقیب را کنار بزند، بازیگر اصلی بازار شود و سپس قوانین را تعیین و به جلو حرکت کند. من به فعالین این حوزه می‌گویم اگر رقابت ما باعث خراب کردن بازار شود، همه‌مان ضربه می‌خوریم. در این اکوسیستم باید بتوانیم قوانین و قواعد بازی را کنار هم درست بچینیم. زمین بزرگ است و هرکدام می‌توانیم در گوشه‌ای از این زمین بازی کنیم.

مدیر این پلتفرم نشر آنلاین البته اینجا در مورد انحصارطلبی رقیبش می‌گوید و خبر می‌دهد ناشرینی که با فیدیبو قرارداد می‌بندند، نمی‌توانند کتب خود را در سایر پلتفرم‌ها هم منتشر کنند: «تنها شرکتی که در این بازار قرارداد انحصاری می‌بندد فیدیبو است در حالی که طاقچه انحصاری ایجاد نمی‌کند. ما اعتقاد داریم انحصار در فروش الکترونیک به این شکل معنا ندارد؛ این برای ناشرین هم اتفاق خوبی نیست.»

او خبر می‌دهد که همین انحصارطلبی رقیب، باعث شده است تا طاقچه از فیدیبو در شورای رقابت شکایت کند؛ شکایتی که البته راه به جایی باز نکرده و رد شده است.

ساختِ زیرساخت به جای دستگاه

در رقابت میان پلتفرم‌های آنلاین نشر کتاب، فیدیبو بازی را وارد مرحله جدیدی کرد و یک کتابخوان فیزیکی با همکاری دیجی‌کالا ارائه داد. از نظر مدیر طاقچه، این یک سیاست شکست‌خورده است مگر اینکه اهداف دیگری به جز سودآوری را دنبال کرده باشد.

صدوقی در این گفتگو خبر می‌دهد که طاقچه به جای توسعه یک ابزار فیزیکی که فروش آن، صرفاً اولین مرحله از وارد شدن به یک بازی بزرگ است، می‌خواهد زیرساخت فنی برای کتابخوان‌های الکترونیکی فعلی ایجاد کند و یک همکاری استراتژیک را با واردکنندگان این گجت‌ها آغاز نماید:

«ما زیرساخت حمایت از دستگاه‌هایی که وجود دارند را در پی می‌گیریم. حتی در واردات دستگاه‌ها هم دخالت نمی‌کنیم. فروش چنین سخت‌افزاری، از لحاظ تجاری یک پروژه شکست خورده‌ است مگر اینکه اهداف دیگری را دنبال کند. می‌خواهیم با وارد‌کننده کتابخوان‌ها مخصوصاً محصولات «اونیکس» همکاری کنیم. البته این کسب‌وکار ما نیست؛ کسب‌وکار ما نرم‌افزاری است و در پی همکاری استراتژیک هستیم. برای مثال واردکننده اونیکس می‌تواند دستگاه‌‌هایش را با ۶ ماه اشتراک طاقچه به فروش برساند و ما هم از آن سو اپلیکیشن مخصوص اونیکس ارائه می‌دهیم تا کاربران بتوانند ساده از آن استفاده کنند. هیچ کدام از ما، همه کتاب‌ها را نداریم و مردم باید آزاد باشند در هر دستگاهی از هر سرویسی استفاده کنند.»

صدوقی اعتقاد دارد که معرفی شدن فیدیبوک، از این جهت که نظرها را به فضای کتاب الکترونیک جلب کرده، اتفاق خوبی بوده است، چرا که در حال حاضر بازار این پلتفرم‌ها در حال شکل‌گیری است: «اما مردم می‌توانند روی موبایل‌های خود هم کتاب بخوانند و با توجه به اوضاع اقتصادی اینکه صرفاً حاضر باشند دستگاهی را بخرند که روی آن فقط کتاب بخوانند… ما معتقد نیستیم که این محصول فروش زیادی داشته باشد. این راه برای طاقچه جذاب نیست و بررسی‌ها نشان داده که حتی این روند برای آمازون هم صرفه مالی ندارد.»

آمارهای طاقچه

  • آمارهای طاقچه در نوع خود قابل توجهاند. این اپلیکیشن از پلتفرمهای مختلف تا کنون بیش از ۲ میلیون بار دانلود شده و ۳۰۰ هزار کاربر فعال ماهانه دارد. این تعداد کاربر تا کنون ۸ میلیون فایل از طاقچه دریافت کردهاند. طاقچه بیش از ۳۱ هزار محتوا دارد که نصف بیشتر آن کتاب و بقیهاش مجله و روزنامه است. با ۵۰۰ ناشر همکاری میکند، ۴۰ نفر کارمند دارد و میانگین سنی کاربرانش ۲۵ تا ۳۵ سال است. درآمد از کتابهایی که در طاقچه منتشر میشوند، به شکل ۳۰۷۰ میان طاقچه و ناشر تقسیم میشود. در سال ۹۵ با کمپین خندوانه که چیزی حدود ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان هزینه داشته، آمارهای طاقچه به شکل قابل توجهی جابهجا شدهاند، هرچند این پروژه با زیان مالی بسته شد.

اگرچه سرمایه گذار اصلی طاقچه، حصین است و تا کنون مبلغ قابل توجهی روی آن سرمایه گذاری کرده اما شرکت «کلید طلایی»، در راند دوم سرمایه‌گذاری در طاقچه سرمایه‌گذاری نموده و صدوقی نیز علاقه‌ای به بیان جزییات آن، از جمله مبلغ سرمایه‌گذاری ندارد. با این حال اکنون طاقچه سهام‌داری به جز حصین هم دارد.

بر اساس همین سرمایه‌گذاری، صدوقی ارزش کلی طاقچه را چیزی حدود ۲۰ میلیارد تومان برآورد می‌کند اما در مورد تراز مالی آن می‌گوید: «ما ۴۰ نفر پرسنل داریم و هزینه‌های ماهانه طاقچه به ۱۶۰ میلیون تومان می‌رسد.» این در حالیست که طاقچه هنوز به نقطه سربه‌سر نرسیده اما معتقد است که تا پایان سال، می‌تواند به این جایگاه دست پیدا کند.

طاقچه در طرح جدید خود از مدلی مشابه سلف سرویس استفاده کرده است. صدوقی می‌گوید ما ایرانی‌ها سلف سرویس را دوست داریم و مایل هستیم دسترسی گسترده‌ای به انتخاب‌ها داشته باشیم. به همین شکل بخشی به نام کتابخانه همگانی در طاقچه شروع به کار کرده که در واقع یک مدل اشتراکی است و کاربر می‌تواند با پرداخت ۱۰ هزار تومان به شکل ماهانه از همه کتاب‌ها استفاده کند.

ممیزی، بعد از انتشار

حقیقت این است که پلتفرم‌های نشر آنلاین می‌توانند نقش ناشر را هم بازی کنند اما در این میان بعضی از آنها تجربه‌های کمی در همین راستا دارند و بعضی دیگر هم جدی‌تر وارد این حوزه شده‌اند. طاقچه از پلتفرم‌هایی است که مستقیماً با تعدادی از مولفین قرارداد دارد. اما در این میان و با وضعیت ممیزی کتاب‌ها در ایران، تکلیف بررسی کتاب‌ها چه خواهد شد؟ صدوقی در همین رابطه می‌گوید:

«سوال اینجاست که اگر همان مولف کتابش را در سایت خودش منتشر کند چه اتفاقی می‌افتد؟ ممیزی وجود ندارد اما اگر شخصی از این نویسنده شکایت کند، سایتش فیلتر می‌شود و در فضای مجازی معمولاً ممیزی بعد از انتشار داریم. با معاونت فرهنگی وزارت ارشاد در حال مذاکره هستیم که بخشی از آن مربوط به همین موضوع است. در فضای مکتوب ممیزی پس از انتشار مفهوم چندانی ندارد اما ما می‌توانیم یک کتاب را به سادگی غیرفعال کنیم.

سیستم مطلوب ما این است که کتاب‌ها را خودمان پایش و سپس منتشر کنیم. در اینجا قالب محتوا متفاوت است اما حتی اپلیکیشن‌هایی که کافه‌بازار و مایکت منتشر می‌کنند هم نوعی از محتوا هستند که در ابتدا خود پلتفرم آنها را چک می‌کند و در صورت وجود اشکال، بعداً قابلیت حذف آنها وجود دارد. در این میان ارشاد روی محتوای منتشر شده یک نظارت کلی دارد.»

صدوقی می‌گوید طاقچه با برخی ناشرین همکاری می‌کند که پیش از انتشار یک کتاب به شیوه سنتی، به این پلتفرم اجازه می‌دهند تا آن را به مدت محدود رایگان منتشر کند. این یک روند تبلیغاتی است که به گفته او، فروش کتاب در پس از انتشار به روش سنتی، افزایش می‌دهد.

غول‌های مراحل بعدی

یکی از برنامه‌های طاقچه برای آینده، آن است که کتاب‌های فیزیکی را نیز به فروش برساند؛ یک چرخش بزرگ در نوع فعالیت. صدوقی این نکته را تایید می‌کند و می‌گوید این یکی از مواردی است که سبد محصولات را غنی‌تر می‌کند. البته به گفته او، طاقچه می‌خواهد از طریق یک شرکت سوم، چنین خدماتی را به کاربران ارائه دهد:

«با استفاده از ظرفیت‌های یک شرکت دیگر که کل امور لجستیکی کار را بر عهده می‌گیرد، می‌توانیم از مزیت‌های طاقچه استفاده کنیم با اضافه کردن کتاب چاپی، سبد خرید را کامل‌تر کنیم. گسترده‌تر کردن سبد در دو مقطع اتقال می‌افتد: زمانی که می‌خواهیم زودتر به نقطه سربه‌سر برسیم و همچنین زمانی که به نقطه‌ای رسیده‌ایم که فروشم محصول فعلی به سقف خود رسیده و حالا در پی فروش بیشتر باشیم. ما اکنون در مرحله اول هستیم و می‌خواهیم جریان درآمدی‌مان را زیادتر کنیم.»

مدیر طاقچه اعتقاد دارد که سهم زیر یک درصدی پلتفرم‌های نشر آنلاین کتاب، تا پنج سال آینده می‌تواند به حدود ۱۰ درصد پیشرفت کند. این در حالیست که سهم زیادی از بازار سنتی مربوط به کتاب‌های درسی و دانشگاهی است و اگر ناشرین اینگونه کتاب‌ها و حتی آموزش و پرورش تصمیم بگیرند تا در فضای آنلاین به این شکل فعال شوند، سهم و رشد نشر آنلاین سرعت بسیار بیشتری به خود خواهد گرفت.

صدوقی در سال ۹۷ به دنبال رشد دادن طاقچه در سه بخش است: کتابخانه همگانی که همان سیستم اشتراک ماهانه است، بخش کتاب‌های صوتی و در نهایت ارائه کتاب‌های چاپی. صدوقی طاقچه را یک شرکت تکنولوژیک می‌داند و گوید که در آینده نیز می‌خواهد در همین پلتفرم، از تکنولوژی‌های نو استفاده کند؛ استفاده‌ای حساب شده:

«تصور می‌کنم طاقچه اولین شرکتی در این حوزه است که کتابخوان اپلیکیشن را خودش از صفر تا صد برنامه‌نویسی کرده است. ریدر یا کتابخوان مانند موتور می‌ماند و کسی آن را نمی‌سازد، همه آن را می‌خرند یا متن باز استفاده می‌کنند. داشتن یک کتابخوان اختصاصی دست ما را باز گذاشته تا نوت و نکات ثبت شده از سوی کاربر را در پلتفرم‌های مختلف ثبت کنیم. خودمان را در قله تکنولوژی می‌دانیم و اگر از فناوری درست استفاده نکنیم، عقب می‌مانیم اما از این تکنولوژی‌ها حساب شده استفاده می‌کنیم.»

The post روایت ناگفته طاقچه؛ یک کتابفروشی نزدیک appeared first on دیجیاتو.

برگزاری همایش «روز بازاریابی دیجیتال» با هدف انتقال تجربیات حوزه مارکتینگ

اولین کنفرانس «روز بازاریابی دیجیتال» با عنوان «DMDay» روز جمعه ۲۱ اردیبهشت ماه در قالب همایشی یک روزه برگزار می‌شود. در این کنفرانس مدیران بازاریابی شرکت‌های سرشناس فعال در حوزه IT به اشتراک تجربیات خود خواهند پرداخت.

هدف اصلی DMDay، به اشتراک‌گذاری تجربه‌های کسب شده با توجه به شرایط بومی و فرهنگ بازاریابی ایران است که می‌تواند خلاء ایجاد شده در چالش‌های ناشناخته را پوشش دهد.

«امیر حسین قنبری»، برگزار کننده این رویداد در گفتگو با دیجیاتو اشاره می‌کند رشد استارتاپ‌ها بر دوش افرادی است که در حوزه دیجیتال مارکتینگ فعالیت می‌کنند اما در حال حاضر تجربه فعالیت، بخصوص در فضای ایران وجود ندارد و همه‌چیز به شکل حسی جلو می‌رود:

«همین موضوع باعث می‌شود تا عدم آگاهی در این حوزه وجود داشته باشد و شرکت‌های کوچک هزینه‌های بالایی برای بازاریابی خود پرداخت کنند و آسیب‌پذیر شوند. این رویداد، تجربه افرادی که در شرکت‌های بزرگ‌تر فعالیت می‌کنند و بودجه‌های بالاتر در اختیارشان است را به دیگران منتقل می‌کند.»

مدیران بازاریابی شرکت‌ها و استارتاپ‌های مطرح ایرانی در ارائه‌های ۳۰ دقیقه‌ای با ارائه یک مثال واقعی در کسب و کار خود در مورد محور‌های اصلی رویداد شامل کمپین‌ها، تجربه‌های برون‌مرزی و جدید، ابزارهای جدید بازاریابی دیجیتال، نقش خلاقیت و همچنین مسیر آینده صحبت می‌کنند. همچنین در راستای افزایش بهره‌وری چندین مرحله فرصت شبکه‌سازی و پنل‌های خلاقیت نیز پیش‌بینی شده تا رویداد حالتی تعاملی با مشارکت علاقه‌مندان داشته باشد و علاوه بر آشنایی با تحولات و وقایع روز بازاریابی، بتوان فرصت‌های ارتباطی مناسبی نیز پدید آورد.

سخنرانان:

  • محسن رهگذر – معاون ارتباطات خلاق دیجیتال بادکوبه
  • حمیدرضا سعادتی – مدیر بازاریابی عملکرد دیجی‌کالا
  • حورا وکیلی – مدیر ارتباطات بازاریابی ریحون
  • توحید علی‌اشرفی – مدیر بازاریابی علی‌بابا
  • مجتبی جوانمردی – مدیر بخش بازاریابی میدانی سامسونگ موبایل
  • متین ارشادی – مدیر بازاریابی چیلیوری
  • مرجان سلیمانی – مدیر بازاریابی دیجیتال تپ‌سی
  • محمدعلی جنت‌خواه دوست – موسس و مدیرعامل طرفداری
  • داود مشتاقی – مدیر بازاریابی مدیسه
  • مینا جهانی – مدیر بازاریابی دیجیتال دیوار
  • امیرهوتن هاشمی – مدیر گروه ردلاین
  • عطا خلیقی – مدیرعامل پویا سافت

این رویداد در روز جمعه ۲۱ اردیبهشت در سالن همایش‌های دانشگاه الزهرا واقع در تهران برگزار می‌شود. متقضایان جهت کسب اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام می‌توانند به سایت رویداد به نشانی www.dmday.ir مراجعه نموده و یا با شماره تلفن ۲۲۴۱۹۴۲۱-۰۲۱ و ایمیل [email protected] تماس حاصل کنند.

The post برگزاری همایش «روز بازاریابی دیجیتال» با هدف انتقال تجربیات حوزه مارکتینگ appeared first on دیجیاتو.

گزارش سال ۹۶ کافه‌ بازار منتشر شد؛ افزایش قابل توجه درآمد بازی و برنامه‌ها

در ایران موسسه آماری مستقل در زمینه آی.تی وجود ندارد و همین مسئله ارزش گزارش‌هایی که شرکت‌های حوزه فناوری به شکل فصلی یا سالیانه ارائه می‌دهند را دوچندان می‌کند. کافه بازار که در هر فصل گزارشی را از وضعیت کاربران و شاخص‌های مختلف صنعت تولید اپلکیشن ارائه می‌دهد، اکنون گزارش جامع خود برای سال ۹۶ را منتشر کرده که سرشار از اطلاعات طلایی برای افرادی است که مایل به فعالیت در حوزه تولید اپلیکیشن‌ هستند.

کافه بازار در این گزارش تعداد کاربران خود را ۳۶ میلیون ذکر می‌کند. این در حالیست که ۲۹ میلیون حساب کاربری در کافه بازار ثبت شده و این شرکت خبر می‌دهد که به شکل ماهانه، ۲۹ میلیون کاربر در این پلتفرم فعالیت دارند. تعداد کاربران فعال روزانه نیز بیش از ۵.۳ میلیون ذکر شده است.

در سال ۹۶ تعداد دانلود یا به‌روز رسانی اپلیکیشن‌ها بیش از ۱.۶ میلیارد بار بوده است. اما نکته جالب در مورد خرید برنامه‌ها و بازی‌ها از کافه بازار و رشد قابل توجه آنهاست. بر اساس همین گزارش، در سال ۹۶ نسبت به سال ۹۵، درآمد بازی‌های ایرانی رشدی ۹۴ درصدی داشته است. برنامه‌های ایرانی هم در همین بازه زمانی، رشد ۶۴ درصدی را تجربه کرده‌اند. این در حالیست که تعداد تراکنش‌های بازی‌ها و برنامه‌های ایرانی به ترتیب ۲۰ و ۱۸ درصد افزایش داشته‌اند.

لیست نصب‌شده‌ترین اپلیکیشن‌های ایرانی در کافه بازار برای سال ۹۶. در این مارکت اندرویدی، محصول دیگر هلدینگ هزاردستان یعنی «دیوار» در صدر جدول ایستاده است.

لیست نصب‌شده‌ترین بازی‌های ایرانی در کافه بازار برای سال ۹۶.

تعداد اپلیکیشن‌های موجود در این مارکت اندرویدی نیز از مرز ۱۵۱ هزار برنامه و بازی عبور کرده. از سوی دیگر ۲۳ هزار تیم توسعه‌ دهنده در سال ۹۶ با کافه بازار همکاری داشته‌اند که مجموع درآمد آنها بیشتر از ۱۸۰ میلیارد تومان تا پایان سال گذشته بوده است.

کافه بازار اکنون در حالی میزبان ۱۵۱ هزار اپلیکیشن است که در سال ۹۲، تعداد اپلیکیشن‌هایش حدود ۵ هزار عدد بوده است. این مارکت در سال‌های اخیر موفق شده رشد قابل توجهی در این زمینه داشته باشد و در سال ۹۳، تعداد برنامه‌های خود را به مرز ۲۰ هزار برساند. در سال ۹۴ این تعداد به بیشتر از ۵۵ هزار عدد می‌رسد و در سال ۹۵ مرز ۱۰۰ هزار اپلیکیشن را رد می‌کند.

برخلاف گزارش‌های فصلی، در گزارش سالیانه کافه بازار خبری از موبایل‌های اندرویدی محبوب کاربران نیست. با این حال در گزارشی که کافه بازار از زمستان ۹۶ ارائه داده بود، سامسونگ با ۵۳ درصد و هواوی با حدود ۳۳ درصد، انتخاب‌های اول کاربران ایرانیِ این پلتفرم بودند.

The post گزارش سال ۹۶ کافه‌ بازار منتشر شد؛ افزایش قابل توجه درآمد بازی و برنامه‌ها appeared first on دیجیاتو.

فستیوال فناوری اطلاعات اتحادیه اروپا میزبان استارتاپ‌های ایرانی

فستیوال فناوری اطلاعات اتحادیه اروپا (WEBIT.FESTIVAL Europe) از تاریخ پنجم تا هفتم تیرماه (۲۵ تا ۲۷ ژوئن ۲۰۱۸) در شهر صوفیای بلغارستان و با حضور ۶ هزار فعال این حوزه و ۲۰۰ استارتاپ برتر اروپایی برگزار می‌شود و حالا «عطا خلیقی»، عضو کمیسیون تجارت الکترونیکی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران خبر می‌دهد که قرار است زمینه حضور تعدادی از استارتاپ‌های ایرانی نیز در این فستیوال فراهم شود.

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران با همکاری «مرکز توانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوا» در وزارت ارتباطات و فناوری، زمینه حضور تعدادی از استارت‌آپ‌های برتر ایرانی را در این فستیوال فراهم کرده است.

خلیقی در گفتگو با دیجیاتو خبر می‌دهد که فاکتور ارزش مالی استارتاپ به تنهایی ملاک برای انتخاب آن نیست و نوع خدمات و نحوه تعامل با کشورهای اروپایی و توانایی حضور در بازارهای بین‌المللی در انتخاب آنها دخیل خواهند بود: «قائدتا این رویداد مناسب استارتاپ‌های نوپا نیست، چرا که هزینه‌های این سفر بر عهده خودشان است. هدف این است که استارتاپ‌هایی از سوی ایران در این رویداد شرکت کنند که قابلیت ارائه سرویس بین‌المللی داشته باشند و این فستیوال نیز فرصتی است تا بتوانند بازار جدیدی پیدا کنند.»

این عضو کمیسیون تجارت الکترونیکی، مشکل بیشتر استارتاپ‌های ایرانی را در «محلی فکر کردن» آنها می‌بیند و معتقد است که چنین فستیوالی، فرصت مناسبی برای کسب‌وکارهاست تا بتوانند به بازارهای بین‌المللی بپیوندند. از سوی دیگر وزیر امور خارجه کشورمان نیز با هدف تقویت همکاری میان ایران و اتحادیه اروپا در حوزه فناوری اطلاعات، در کنار کارآفرینان برگزیده ایرانی حضور خواهد داشت.

خلیقی که عنوان هم‌موسس پرشین‌بلاگ و تولگرام را نیز در کارنامه‌اش دارد، عنوان می‌کند که اکوسیستم استارتاپی ایران چندان برای اروپا شناخته شده نیست: «همین فرصتی است تا بتوانیم خودمان را نشان دهیم و از طرفی با مقایسه خودمان با دیگر فعالین جهانی، ببینیم که از نظر دانش استارتاپی عقب‌ماندگی نداریم. تنها چیزی که ما را متمایز می‌کند، محلی فکر کردنمان است. در صورتی که بتوانیم سرویس‌های بین‌المللی داشته باشیم، جهش بزرگی را تجربه خواهیم کرد.»

استارتاپ‌هایی که مایل به حضور در این فستیوال هستند باید تا تاریخ ۱۹ اردیبهشت ماه، درخواست خود را به همراه مشخصات کلی کسب‌وکار، دلایل، برنامه حضور در فستیوال و اطلاعات تماس‌ خود را به آدرس ایمیل [email protected] ارسال کنند.

به گفته خلیقی، کمیسیون تجارت الکترونیکی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای تهران با مرکز توانمندسازی و تسهیل‌گری کسب‌وکارهای نوپای فاوای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، درخواست استارت‌آپ‌های علاقمند را بررسی کرده و در نهایت از میان متقاضیان، برگزیدگان را برای حضور در این رویداد به وزارت ارتباطات و وزارت امور خارجه معرفی خواهد کرد.

The post فستیوال فناوری اطلاعات اتحادیه اروپا میزبان استارتاپ‌های ایرانی appeared first on دیجیاتو.

بازار خدمات آنلاین دریای خونین است

نظافت منزل، جابجایی بار، کلیدسازی، بنایی، باغبانی، شیشه‌بری؛ زمانی دسترسی به این خدمات ملزم به مراجعه حضوری یا تماس تلفنی با متخصصان این کار بود. یا باید خودتان از قبل متخصص معتمد و خبره‌ای در این کارها می‌شناختید یا دست به دامان شرکت‌های خدماتی می‌شدید که در ارسال نیرو حق انتخابی پیش پایتان نمی‌گذاشتند و فرد مطلوب از نظر خودشان، نه شمای مشتری را برای کار به منزل‌تان می‌فرستادند. مشخصا سیستم، سیستم کارآمدی نبود.

اما یکی دو سالی هست که استارتاپ‌هایی در حوزه خدمات منازل پا به عرصه ظهور گذاشته‌اند که می‌خواهند برای گزینش متخصص، به شما حق انتخاب داده و بر خلاف سیستم سنتی امکان مقایسه قیمتی را برایتان فراهم کنند. «سنجاق» که خود را بازاری برای خدمات آنلاین منازل معرفی می‌کند، یکی از استارتاپ‌های نوپایی است که از سال ۹۶ به طور جدی وارد این حوزه شده است.

به بهانه آشنایی بیشتر با روند کار استارتاپ‌های این‌چنینی، یکی از همین روزهای دل انگیز بهاری مهمان دفتر سنجاق در تهران بودیم و یک ساعتی را با «امیر پارسامهر» هم‌بنیان‌گذار این شرکت گفتگو کردیم تا با روند کارشان بیشتر آشنا شویم.

ما برای وصل کردن آمدیم 

زنگ درب را که می‌زنیم، خودش شخصا به استقبال‌مان می‌آید و برای انجام مصاحبه ما را به حیات خلوت شرکت دعوت می‌کند؛ محوطه ای سرسبز و باصفا که به قول خودشان بسیاری از مشکلات و چالش‌های سنجاق را در آرامش و سکوت آنجا حل می‌کنند.

امیر ۳۷ ساله است و سنجاق اولین پروژه استارتاپی جدی‌اش به حساب می آید. در دانشگاه تهران طراحی صنعتی خوانده اما همیشه سینما عشق و علاقه اصلی‌اش بوده، برای همین بعد از دانشگاه دوره‌های فیلمسازی و فیلمنامه‌نویسی می‌بیند و چهار-پنج سالی را هم در کانادا به کسب درآمد در این حوزه مشغول می‌شود. اما با بهبود شرایط کار استارتاپی در ایران تصمیم می‌گیرد که دوباره به کشور بازگردد و نخستین پروژه استارتاپی جدی خود به نام سنجاق را همراه با چند تن از هم‌دانشگاهی‌هایش کلید بزند.

گفتگو را با یک پرسش اساسی آغاز می‌کنم، این که هدف از راه اندازی این استارتاپ چه بوده و در حال حاضر چه خدماتی را به کاربران ارائه می‌دهد. پارسامهر سنجاق را یک «بازار خدمات آنلاین» توصیف می‌کند که می‌خواهد برای خدمات منازل ملاقات مشتریان داخل خانه و خدمت‌دهندگان را آسان‌تر کند:

«ما از روز اول تمرکزمان بر این بود که با سنجاق، در حال شکل دادن به یک بازار هستیم؛ مثل یک بازار که مغازه‌دارها واردش می‌شوند و در آن کسب و کار می کنند و مشتری‌ها هم برای رفع نیاز به آن می‌آیند. در واقع سناریوی دقیق این است که خدمت‌دهندگان از هر صنفی (نظافت منازل، تعمیرات و …) با در دست داشتن یک ابزار که ما به آن اپ حرفه‌ای خدمت‌دهندگان سنجاق می‌گوییم، سفارشات مشتری‌ها را دریافت کرده و با ارائه یک قیمت خاص این خدمت را به مشتری پیشنهاد می‌کنند.»

روند کار سنجاق بدین صورت است که مشتری در پروفایل خود و از طریق پیامک و تلفن از ارائه پیشنهادات خدمت‌دهندگان (چه اشخاص و چه شرکت‌ها) با خبر می‌شود و در ادامه می‌تواند از طریق وبسایت و با مقایسه قیمت‌های ارائه شده توسط خدمت‌دهندگان، مورد مناسب را برای خود انتخاب کند؛ یک راه ساده و آسان برای پیدا کردن شرکت‌های خدماتی دور و اطراف که با امکان مقایسه و البته خواندن نظرات دیگر کاربران، قابل اعتمادترین و مقرون به صرفه‌ترین پیشنهاد از دیدگاه خودتان را برای کار برگزینید.

در واقع سنجاق به عنوان یک پلتفرم واسط میان خدمت‌دهنده و مشتریان ظاهر شده تا ارتباط کسب و کارهای سنتی و مردم را از طریق اینترنت تقویت کرده و ارتقاء ببخشد. این موضوع تا حدی فلسفه نام‌گذاری استارتاپ به سنجاق را هم توجیه می‌کند، استارتاپی که آمده تا به قول پارسامهر خدمت‌دهنده و خدمت‌گیرنده را به هم «سنجاق» یا «وصل» کند و یک گردش آزاد اطلاعاتی بین آن‌ها به وجود بیاورد. البته خودش در ادامه با خنده می‌گوید که خیلی‌ها در نظر اول متوجه این موضوع نمی‌شوند و اسم سنجاق را برای نام‌گذاری این استارتاپ بی‌ربط می‌دانند!

پروژه سنجاق در تیر ماه سال ۹۶ کلید می‌خورد، وقتی امیر همراه با حسین و فرید آیت، سه دوست دوران دانشگاه تصمیم می‌گیرند که کار را با یک سری تحقیقات میدانی و از کوچه پس کوچه‌های شهر استارت بزنند؛ موضوعی که به عقیده پارسامهر نقطه قوت تیم و متمایز کننده آن‌ها نسبت به استارتاپ‌های تولید‌کننده محصول محسوب می‌شود. ارائه خدمات آنلاین در محل مثل شستشوی ماشین و دلیوری کالا از سوپر‌مارکت به منازل، نقطه شروع کار این استارتاپ بوده که آن را برای گرفتن بازخورد و سنجش بازار از طریق گرفتن سفارش در تلگرام انجام دادند.

اما به تدریج، این رویه گسترده تر شده و اعضای تیم از منطقه عباس آباد تهران وارد مذاکره مستقیم با انواع و اقسام کسب و کارهای خدماتی می‌شوند؛ به مغازه ها می‌روند و شیوه کار را به آن‌ها توضیح می‌دهند، در محله ها شروع به پخش تراکت‌های تبلیغاتی می‌کنند و همزمان با این موضوع تیم فنی هم برای طراحی و لانچ یک وبسایت برای ارائه خدمات به مشتریان آماده می‌شود.

امروز که مشغول خواندن این گزارش هستید، سنجاق دارای تیمی هشت نفره است و در چهار شهر تهران، کرج، اصفهان و مشهد خدمات آنلاینش را به مشتریان خود ارائه می کند؛ مشتریانی که حالا سنجاق را به عنوان یک بازار خدمات آنلاین پذیرفته اند.

خیابان‌گردی به جای پشت میز نشینی

طبیعتا رسیدن سنجاق به این جایگاه مسیر چندان صاف و همواری نبوده. پارسامهر شروع کار با تیمی کوچک و البته توجیه کسب و کارها برای پیوستن به سیستم سنجاق را دو مورد از چالش برانگیزترین مشکلات شروع این استارتاپ توصیف می‌کند:

«کارآفرینی بازی با ابهام است. با هر قدم تازه برای سنجاق، وارد یک ابهام جدید می‌شدیم اما به خاطر این ابهامات صورت مسئله را کنار نمی‌گذاشتیم و اتفاقا همین برایمان سازنده بود. در ابتدای کار مثل تمام استارتاپ‌ها مشکلات مالی داشتیم، مسئله دیگر هم شروع کار با یک تیم کوچک بود که به خاطر کمبود نیرو، اعضای تیم گاهی مجبور می‌شدند که یک نفری وظایف چندین نفر را به دوش بکشند. برای استارتاپی که می‌خواهد در مدت زمانی کوتاه به رشد قابل توجهی برسد، داشتن یک تیم مستحکم با روحیه‌ای تطابق‌پذیر یکی از مهم‌ترین نیازهاست که خوشبختانه اعضای تیم سنجاق این خصوصیات را داشتند و توانستیم علیرغم سختی‌ها رشد خوبی داشته باشیم.»

برقراری ارتباط با کسب و کارهای محلی و توضیح سیستم نوین و اهداف شرکت هم یکی دیگر از سختی‌هایی بوده که پارسامهر و تیمش برای جا انداختن نام سنجاق پشت سر گذاشتند:

«کار ما در شروع خیلی چکش خورد تا بتوانیم به ادبیات مناسبی برای ایجاد ارتباط با کسب و کارها و جلب اعتمادشان برای همکاری برسیم. به انواع مغازه‌های لوله کشی، تأسیساتی، شیشه‌بری و … سر می‌زدیم و سنجاق را به عنوان بازاری معرفی می‌کردیم که بتوانند در آن به کار مشغول شوند و این کار را تقریبا در تمام محله‌های تهران انجام دادیم. اوایل کار ارائه این توضیحات بسیار مشکل بود اما با آزمون و خطا، در این کار به تجربه خوبی رسیدیم و قابلیت‌هایی را در خودمان کشف کردیم که تا پیش از این موضوع از وجودشان بی‌خبر بودیم.»

سنجاق به خاطر ماهیت کارش، یعنی خارج کردن یک سری خدمات از سنتی ترین حالت ممکن به شیوه مدرن و امروزی می‌تواند پتانسیل خوبی برای برانگیختن اعتراضات کسب و کارهای سنتی داشته باشد، همانطور که این اتفاق بارها و بارها برای تاکسی یاب‌های اینترنتی و پیک‌های موتوری آنلاین افتاده، برای همین از امیر در مورد واکنش احتمالی کسب و کارهای سنتی می‌پرسم.

در پاسخ می‌گوید که این اتفاق تا حالا برای سنجاق نیفتاده چرا که هدف مجموعه بر خلاف بعضی استارتاپ‌های جدید این حوزه، تزریق یک سری نیرو یا رقیب جدید به بازار نیست بلکه هدف اصلی این بوده که یک بازار آنلاین و یکپارچه از خدمت‌دهندگان و مشتریان بر بستر اینترنت شکل بگیرد. در واقع مقصود تخریب بازار سنتی نیست، بلکه «توانمندسازی» آنها برای بهتر دیده شدن و ارائه خدمات با کیفیت مطلوب تر است و ظاهرا کسب و کارها این موضوع را به خوبی درک کرده‌اند، برای همین تا امروز اعتراض جدی‌ای در این زمینه صورت نگرفته است.

بازاری برای توانمندسازی کسب و کارهای سنتی

سنجاق در شروع کار و با شکل و شمایل فعلی، بیشتر از مشتری‌ها برای خدمت‌دهندگان کاربرد دارد و این موضوع را می توان از صحبت‌های امیر در مورد خدمات شرکت متوجه شد. توانمندسازی کسب و کارهای سنتی در حال حاضر مهم‌ترین هدفی است که در سنجاق دنبال می‌شود و برای تحقق این موضوع، گزینه های مختلفی در اختیار کاربران قرار می‌گیرد.

«توانمندسازی کسب و کارها در سنجاق به چند شیوه مختلف انجام می‌شود. اولا به هر کسب و کار در سنجاق یک پروفایل اعطا می‌شود که می‌تواند در جستجوی گوگل هم به نمایش دربیاید و در بهتر دیده شدن آن‌ها موثر باشد. برای این موضوع هیچ هزینه‌ای از کسب و کارها طلب نمی‌کنیم. اما برای گرفتن سفارش، لازم است که کسب و کارها یک شارژ ماهیانه به سنجاق بپردازند که بابت ارائه هر پیشنهاد به مشتری، از این شارژ کم می‌شود و این اصلی‌ترین و «تنها» منبع درآمد ماست.»

بنیان گذار سنجاق به ما می‌گوید که این شرکت در ازای ایجاد ارتباط میان خدمت‌دهنده و مشتری، تا حالا هیچ حق کمیسیونی دریافت نکرده و در آینده هم نخواهد کرد و در قیمت‌گذاری خدمات ارائه شده هم نقشی ندارد. با این وجود، اجازه می‌دهد که کسب و کارها تمام اطلاعات لازم برای معرفی خدمات خود را وارد پروفایل‌هایشان کنند و این گونه به کسب اعتبار بپردازند. این اطلاعات شامل آدرس محل کار، ساعات کاری و ارائه پروانه‌های کار برای مشتریان می‌شود تا ضمن ایجاد موقعیت مقایسه، از بابت مسئله اعتماد هم خیال کاربران راحت باشد.

حسین آیت، مدیر فنی سنجاق و یکی از هم‌بنیان‌گذاران این شرکت

با این وجود، سنجاق به نوعی نقش واسطه‌گر را در بازار خدمات بازی می‌کند و خدمت مستقیمی را به کاربر ارائه نمی‌دهد. برای همین از پارسامهر در مورد علت انتخاب و مزیت رقابتی این روش می‌پرسم که این‌گونه پاسخم را می‌دهد:

«به نظر من مزیت رقابتی سرویسی مثل سنجاق این است که خیلی راحت گسترده می‌شود. به این دلیل که در این شیوه خدمات لازم نیست خودتان وارد حوزه‌های کسب و کاری مختلف شده و به تعلیم نیرو و هزینه کردن در این راه‌ها بپردازید. ما با در پیش گرفتن همین رویه توانستیم که در عرض یک هفته، خدمات‌مان را از تهران به سه شهر کرج، اصفهان و مشهد گسترش بدهیم (البته فقط با یک سرویس نظافت منازل). هدف‌مان از همان اول برای راه‌اندازی سنجاق توانمندسازی نیروهای آماده در بازار بود، به همین خاطر دلیلی ندیدیم که در این اوضاع اقتصادی نابسامان باری به دوش کسب و کارهای سنتی و شاغلان در این حوزه بگذاریم. برای همین بیزنس مدلی انتخاب کردیم که هم برای خودمان، هم برای مشتری‌ها و هم خدمت‌دهندگان حداقل هزینه ممکن را داشته باشد.»

این روش کم هزینه است و واقعا می‌تواند در توانمندسازی بازار سنتی نقش موثری داشته باشد، اما خالی از عیب و ایراد نیست. وقتی که تعداد خدمت‌دهندگان در هر سرویسی از حدی بالاتر رفت، یقینا کنترل آن‌ها مشکل و مشکل‌تر شده و احتمال وقوع حادثه بالاتر خواهد رفت.

هر کس که به دفتر سنجاق می‌آید عکسش را روی این دیوار قرار می‌دهند. اما بچه‌های سنجاق این بار استثنائا ما را فراموش کردند!

پارسامهر در واکنش به این مشکل، وجود یک بورد برای انتقاد از شرکت‌های خدماتی در سنجاق را راهکاری برای این موضوع می‌خواند و اعلام می‌کند که با وجود چنین شرایطی انتخاب کاملا به دست خود مشتری است. از طرفی کسب و کارها هم در چنین شرایطی تلاش خواهند کرد تا خدمات خود را طوری ارتقاء بدهند که بازخوردهای بهتری از کاربران دریافت کنند. ضمنا تمام فریلنسرهایی که در سنجاق عضو می‌شوند، ملزم به ارائه گواهی فنی و سوء‌پیشینه هستند و این احتمال سوءاستفاده یا بروز مشکل را پایین می‌آورد، اگر چه هیچ‌ وقت به صفر نمی‌رساند:

«ما در صورت بروز مشکل حاضریم که برای رسیدگی به جرم، با نیروی انتظامی همکاری کامل داشته باشیم. اما هرگز نمی‌توانیم نیروهای مشغول به کار در سرویس‌مان را به طور کامل تضمین کنیم».

وقتی نظرش را درباره موفقیت بیشتر شرکت‌هایی مثل اسپارد یا آچاره در تضمین امنیت جویا می‌شویم، با این موضوع مخالفت می‌کند و می‌گوید قبول ندارد که شرکت‌های رقیبی که خودشان متخصصین را تربیت می‌کنند مزیت بیشتری نسبت به کسب و کارهای سنتی داشته باشند. هر چند خودش هم به طور غیر‌مستقیم نمی‌تواند انکار کند که بر خلاف شرکت‌های رقیب، سرعت گستراندن خدمات سنجاق از کیفیت ارائه شده به مشتری برایشان اهمیت بیشتری داشته است.

بازار خدمات آنلاین دریای خونین است 

آمار و ارقام یک شرکت نوپای استارتاپی، همیشه موضوع جذاب و البته پرسش‌برانگیزی بوده. برای همین از امیر در مورد عملکرد سنجاق طی یک سالی که از آغاز به کارش گذشته می‌پرسیم. در پاسخ می‌گوید که در حال حاضر، ۷۰۰ واحد کسب و کار در تهران دارای پروفایل در سنجاق هستند که این تعداد شامل حدودا ۱۷۰۰ نفر کاربر می‌شوند. از آغاز کار سنجاق تا امروز، هر هفته چیزی در حدود ۷۰۰ الی ۸۰۰ سفارش درآن به ثبت رسیده و وبسایت هم تا کنون ۱۷۰۰۰ بازدید یکتا داشته است.

«ما طی ۹ ماه به جایگاهی رسیده‌ایم که حتی بعضی شرکت‌های پیش‌کسوت‌تر از ما در این زمینه عقب‌تر هستند. سنجاق با وجود داشتن فقط هشت کارمند، از نظر رشد در بازار شیب بسیار خوبی را تجربه می‌کند و در برابر شرکت‌هایی که تبلیغات در سطح کلان و روی بیلبورد انجام می‌دهند وضعیت به مراتب بهتری دارد. اما به طور کلی بازار خدمات آنلاین به اصطلاح هنوز دریای خونین است و فعلا آرامش کافی به آن حاکم نشده تا استارتاپ‌ها بتوانند سهم خود را از آن بگیرند.»

فرید آیت، یکی دیگر از هم‌بنیان‌گذاران سنجاق مشغول ارائه توضیح در مورد روند کاری شرکت.

او در ادامه می‌گوید که علیرغم عملکرد رضایت بخش سنجاق، هنوز تراز مالی به سطحی نرسیده که پیش‌برنده اهداف شرکت باشد. از او می‌پرسم اگر با مدل رقبایتان جلو می‌رفتید و نیروی خودتان را بدون واسطه داشتید، تصور نمی‌کنید که زودتر به سودآوری می‌رسیدید؟ در پاسخ می‌گوید:

«وقتی که مزایا و معایب دو مدل کسب درآمد را سنجیدیم، مدل فعلی‌مان را به صرفه‌تر یافتیم. نکته دوم این که منبع درآمدی ما در درجات بعدی به چیزهای دیگر هم تسری پیدا خواهد کرد. به عنوان مثال در آینده می‌توانیم روی پروفایل‌ها سرمایه‌گذاری کنیم و امکان ادیت کردن و پروموت کردن را برایشان فراهم کرده و پروفایل را به وسیله‌ای تبلیغاتی برای کسب و کارها تبدیل کنیم.»

البته روش‌های دیگری هم هستند که می‌توانند در این راه به کمک سنجاق بیایند. یکی از آن‌ها جذب مخاطبین بیشتر از طریق اپلیکیشن است که سنجاق هنوز در این زمینه ضعف آشکاری دارد. به خاطر ماهیت سرویس، اعضای تیم سنجاق ترجیح داده‌اند که فعلا مشتریان را به سمت استفاده از وبسایت سوق داده و اپلیکیشن را فقط در اختیار خدمت‌دهندگان بگذارند. برای همین اپ های iOS و اندروید سنجاق را صرفا برای کسب و کارها طراحی کرده‌اند که می‌توانند برای شروع کار، آن را مستقیما از تیم سنجاق دریافت کنند.

پارسامهر می‌گوید که توسعه اپلیکیشن برای کاربران معمولی هم در برنامه کاری‌شان وجود دارد، اما تا زمانی که به نتیجه مطلوبی در پلتفرم وب نرسیده‌اند آن را برای عموم مردم ارائه نخواهند کرد. طبیعتا این موضوع می‌تواند در آینده تأثیر بسزایی در رشد بهتر و شناخته شدن سنجاق میان کاربران داشته باشد.

می‌خواهم پیش‌گوی خوبی باشم

سنجاق قرار نیست که صرفا بازاری برای ارائه خدمات فنی منازل باشد. پارسامهر می‌گوید که شرکت متبوعش در آینده فعالیت‌های خود را گسترش داده و خدمات متفاوتی مثل راه‌اندازی یک وبسایت، برگزاری مراسمات و مجالس و به طور کلی سایر خدماتی که مردم برای دریافت آن‌ها به کمک افراد متخصص نیاز دارند را هم به لیست خدمات خود اضافه خواهد کرد:

«دوست دارم پیش‌گوی خوبی باشم و بگویم قرار است در آینده اتفاقات خوبی بیفتد. اما صحبت‌های زیادی هست که سال ۹۷ از نظر اقتصادی، سال سختی برای مردم خواهد بود و دولت نیز با مشکلات زیادی در این زمینه دست و پنجه نرم خواهد کرد. اما تحت این شرایط تصور می‌کنم که سنجاق می‌تواند کمک بسیار خوبی برای اوضاع اقتصادی کشور باشد چرا که در این رکود می‌تواند با کمترین هزینه، میان کسب و کارها و مردم اتصال برقرار کند. البته این موضوع نیازمند شناخت بیشتر مردم از مدل کسب و کار شرکت های خدمات آنلاین است و ملزم به این که فرهنگ استفاده از چنین سرویس‌هایی بیشتر در میان مردم جا بیفتد.»

پارسامهر صرفا تزریق سرمایه و تبلیغات را برای جا افتادن این فرهنگ کافی نمی‌داند و زمان را عامل مؤثر و تعیین‌کننده‌تری در این زمینه توصیف می کند.

The post بازار خدمات آنلاین دریای خونین است appeared first on دیجیاتو.